کاربرد گیاهان دارویی و متابولیت های میکروبی به عنوان جایگزین آنتی بیوتیک های محرک رشد در تغذیه دام و طیور

استفاده گسترده از آنتی بیوتیک های محرک رشد (AGPS) در صنعت دام و طیور طی دهه های گذشته موجب افزایش نگرانی ها در زمینه بروز مقاومت های میکروبی، باقی ماندن بقایای دارویی در فرآورده های دامی و تهدید سلامت مصرف کنندگان شده است. در این راستا بهره گیری از افزودنی های طبیعی و راهبردهای نوین زیستی به ویژه گیاهان دارویی و متابولیت های میکروبی پسابیوتیک ها به عنوان جایگزین های ایمن و پایدار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. گیاهان دارویی به دلیل دارا بودن ترکیبات زیست فعال نظیر فلاونوئیدها و پلی فنول ها دارای خواص متمایز ضدمیکروبی، آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی بوده و می توانند نقش موثری در تعدیل اکوسیستم گوارشی و ارتقای ایمنی ایفا کنند. هدف از این مقاله علمی ترویجی بررسی کاربرد گیاهان دارویی به عنوان جایگزین آنتی بیوتیک های محرک رشد در تغذیه دام و طیور با تاکید بر سازوکار اثر گیاه زردچوبه (Curcuma longa)، ماده موثره کورکومین و هم افزایی آن با مشتقات بیولوژیک است. یافته های حاصل از بررسی متون نشان می دهد که ترکیبات موثره ای مانند کورکومین از طریق مهار فاکتورهای التهابی و فعال سازی مسیرهای آنتی اکسیدانی درون سلولی قادرند به طور معنی داری میزان پراکسیداسیون لیپیدی را کاهش و ظرفیت آنتی اکسیدانی تام بدن (TAC) را ارتقا دهند. علاوه بر این ادغام این ترکیبات با فرآورده های زیستی از طریق تقویت سد مخاطی روده و بهبود شاخص های بیوشیمیایی و پروتئینی خون مانند پروتئین تام و آلبومین، موجب بهبود ضریب تبدیل خوراک (FCR)، پایش نمرات سلامت مدفوع و ارتقای شاخص های اسکلتی و عملکرد رشد در دام های جوان می گردد. در مجموع، گیاهان دارویی و فرآورده های فیتوژنیک غنی شده با کورکومین، راهکاری طبیعی ایمن و کاربردی برای کاهش وابستگی به آنتی بیوتیک ها، بهبود رفاه دام و توسعه سامانه های پایدار تولید در صنعت دام و طیور محسوب می شوند.

Keywords:

گیاهان دارویی , آنتی بیوتیک های محرک رشد , کورکومین , پسابیوتیک , تنش اکسیداتیو , سیستم ایمنی , سلامت روده , عملکرد رشد