بررسی زیبایی شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان

تاریخچه و ویژگی های اساسی معماری اسلامی بازتابی از تاریخ فرهنگ و مذهب غنی مردمان مسلمان است. از زمان پیدایش آن در شبه جزیره عربستان این هنر تکامل یافته و مناطق مختلف جهان را تحت تاثیر قرار داده است. این سبک معماری با استفاده از عناصری مانند طاق ها، گنبدها، مناره ها و تزئینات دقیق مشخص می شود. انطباق آن با زمینه های جغرافیایی مختلف در طول قرن ها منجر به تنوع در اشکال و بیان های هنری شده است. ریشه های معماری اسلامی عمیقا با گسترش اسلام و تلفیق سنت های معماری متنوع مرتبط است که با استقرار مومنان در سرزمین های متعدد پدیدار شدند. این تحول سبک معماری منحصر به فرد و متمایزی را پدید آورد. پایه های اسلام به قرن هفتم میلادی برمی گردد زمانی که حضرت محمد (ص) شروع به گسترش دین جدید در سراسر شبه جزیره عربستان کرد پس از هجرت در سال ۶۲۲ هنگامی که او از مکه به مدینه نقل مکان کرد، پایه های یک جامعه اسلامی گذاشته شد که در معماری اطراف آن نیز منعکس شده بود. اولین ساختمان ها اساسا کاربردی ساده بودند و نیازهای جامعه را برآورده می کردند بدون تزئینات زیاد. با این حال، با گذشت زمان ساختمان ها شروع به ترکیب عناصر هنری کردند که در آثار بعدی نیز وجود داشتند. معماری اسلامی متولد نشده نیست. از همان آغاز تاثیرات فرهنگ های از پیش موجود را جذب و اقتباس کرد و سبکی متمایز و متنوع ایجاد نمود. تاثیرات رومی و بیزانسی قابل توجه بود. این سبک ها تکنیک های پیشرفته ساختمانی مانند استفاده از طاق ها و گنبدها را به ارمغان آوردند. بناهایی مانند کلیساهای مسیحی و حمام های رومی الهام بخش برنامه ریزی و طراحی مساجد بودند. استفاده از فضاهای داخلی بزرگ و چیدمان ساختمان ها، منعکس کننده این میراث ها و همچنین اهمیت نور طبیعی است. در واقع فضا سازی و مکانی که برای معماری اسلامی بخصوص مساجد اسلامی در نظر گرفته می شود و استفاده از رنگ آبی فیروزه ای و آبی های نیلگون با درجه های رنگی در آرامش روان انسان بسیار نقش دارد، طراحی نقوش که به صورت هندسه های متقارن و هماهنگ است نیمکره راست و چپ را دارای تعادل کرده و گویی انسان به سمت انضباط فکری و متعادل سازی سوق می دهد. در این مقاله فضای زیبایی شناسی مساجد اسلامی در فرایند آرام سازی و تن آرامی انسان معاصر که در زمینه استرس و اضطراب شغلی و زیستی درگیر است را بازتعریف نموده ام. مساجد در واقع یکی از نشانگان توسعه انسانی هستند و امروز در مبحث توسعه انسانی ارتقاء سطح روان و آرامش در زیست بوم انسانی بسیار مورد سعی، تاکید و توصیه قرار می گیرد و توجه به ساخت مساجد اسلامی در زمان معاصر و توجه به خاستگاه هنر مدرن می تواند راهگشای سلامت انسان معاصر باشد.

Keywords:

زیبایی شناسی , عناصر طبیعی در زیبایی شناسی , معماری اسلامی , مساجد اسلامی , آرام سازی , ذهنیت انسان معاصر