نقد انتزاع «محله» در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش کشور ایران

آموزش از عملکردهای اجتماعی است که فرآیند و فرآورده زندگی انسانی را تحت تاثیر قرار می دهد. در این راستا «سند تحول بنیادین آموزش و پروش» در افق ۱۴۰۴ کشور ایران، ضمن برجسته سازی اهمیت «محله» به جنبه های فضایی عملکرد آموزش و تعامل پذیری مدارس با محیط پیرامون می پردازد؛ و در کنار ویژگی های هویتی، عقلایی، معرفتی، رفتاری و غیره؛ محله را وجودی فرض می کند که کانون آن «نقطه اتکای دولت و ملت در رشد، تعالی و پیشرفت کشور» است. با این همه از آنجاییکه از سویی الگوی محله بندی جاری، بیش از آنکه تابع  ویژگی های مورد توافق نظری، یا عناصر آموزشی باشد؛ حاصل قشربندی اقتصادی و یا حوزه بندی خدمات شهری است. از سوی دیگر هرگونه عدم تعادل در مسیر، منجر به عدم تعادل در نتیجه می شود. این پژوهش با درک نارسایی های موجود در محتواهای انضمامی به پدیده «محله»، آن را به مثابه مانعی انحرافی بر مسیر تحقق اهداف متعالی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش یافته؛ و به سوال «چگونگی تعریف محله برای تحقق کارکرد عدالت آموزشی» می پردازد. نتایج این نقد نشان داد، که «محله» را باید موضعی «معرفت شناسانه» دانست. به این معنا که تحقق «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» به مثابه «عدالت آموزشی» را، از مسیر تولید و بازتولید دستاوردی به نام «محله آموزش محور»، با تبیین توامان و متناظر دو ماهیت «محتوای متعادل آموزشی» و «محدودکنندگی فضا برای تحقق کارکردهای همخوان» تبیین کرد.

Keywords:

Development , Neighborhood , Educational Justice , functional heterogeneity , Equilibrium content , توسعه , محله , عدالت آموزشی , ناهمخوانی کارکردی , محتوای متعادل