طراحی چارچوب آموزشی مبتنی بر شایستگی برای اخلاق هوش مصنوعی در پرستاری مسیری به سوی تصمیم گیری بالینی مسئولانه

مقدمه: گسترش سریع هوش مصنوعی در نظام سلامت، به ویژه در تصمیم گیری بالینی، ضرورت بازنگری در آموزش پرستاری را بیش از پیش آشکار کرده است. پرستاران به عنوان اعضای کلیدی تیم مراقبت، به طور مستقیم یا غیرمستقیم با سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی تعامل دارند. با این حال، فقدان آموزش نظام مند در زمینه اخلاق هوش مصنوعی می تواند منجر به تصمیم گیری های ناآگاهانه، وابستگی بیش از حد به فناوری، و بروز چالش هایی مانند سوگیری الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و کاهش مسئولیت پذیری حرفه ای شود. هدف: این مقاله با هدف طراحی یک چارچوب آموزشی مبتنی بر شایستگی برای آموزش اخلاق هوش مصنوعی در پرستاری و ارتقای تصمیم گیری بالینی مسئولانه تدوین شد. روش: این مطالعه به صورت توصیفی-کاربردی و با اتکا بر مرور هدفمند منابع علمی داخلی و بین المللی در حوزه هوش مصنوعی، اخلاق سلامت، آموزش مبتنی بر شایستگی و آموزش پرستاری انجام شد. مولفه های کلیدی از متون استخراج و در قالب یک چارچوب آموزشی چندبعدی سازمان دهی شدند. یافته ها: چارچوب پیشنهادی شامل چهار حوزه شایستگی اصلی است: ۱) دانش پایه درباره هوش مصنوعی و کاربردهای آن در مراقبت سلامت، ۲) شایستگی اخلاقی شامل عدالت، شفافیت، مسئولیت پذیری و حفظ حریم خصوصی، ۳) شایستگی تحلیلی و تفکر انتقادی در ارزیابی خروجی های الگوریتمی، ۴) شایستگی عملی در به کارگیری اخلاق محور فناوری در سناریوهای بالینی. راهبردهای آموزشی موثر شامل یادگیری مبتنی بر مسئله، شبیه سازی، بحث موردی، و بازخورد ساختارمند شناسایی شدند. بحث و نتیجه گیری: ادغام آموزش اخلاق هوش مصنوعی در برنامه های درسی پرستاری می تواند زمینه ساز تربیت پرستارانی توانمند، مسئول و آینده نگر باشد. چارچوب پیشنهادی می تواند به عنوان الگویی برای بازطراحی برنامه های آموزشی پرستاری در عصر فناوری های هوشمند مورد استفاده قرار گیرد. توجه به این حوزه نه تنها کیفیت تصمیم گیری بالینی را ارتقا می دهد، بلکه از بروز پیامدهای اخلاقی و حرفه ای ناخواسته نیز پیشگیری می کند.

Keywords:

هوش مصنوعی , اخلاق , آموزش پرستاری , آموزش مبتنی بر شایستگی , تصمیم گیری بالینی