درک آسیب پذیری مالی در سالمندان: تعیین کننده ها، پیامدها و دلالت هایی برای عملکرد پرستاری

مقدمه: با افزایش طول عمر و پیچیده تر شدن محیط های اقتصادی و اجتماعی، امنیت مالی به یکی از مولفه های بنیادین سالمندی سالم تبدیل شده است. با وجود تمرکز گسترده پژوهش ها بر فقر، فشار مالی و سوءاستفاده مالی، مفهوم «آسیب پذیری مالی» در سالمندان همچنان از تبیین مفهومی منسجم و جامعی برخوردار نیست. این ابهام، درک نقش آن را در شکل گیری پیامدهای سلامت محدود کرده است. مطالعه حاضر با هدف تحلیل مفهوم آسیب پذیری مالی در سالمندان، شناسایی عوامل شکل دهنده آن و تبیین پیامدهای آن برای سلامت و مراقبت پرستاری انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه به روش مرور روایتی انجام شد. شواهد مرتبط از پایگاه های PubMed، Web of Science، Google Scholar، SID و Magiran طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ گردآوری و به صورت تفسیری سنتز شدند. تحلیل داده ها بر ابعاد مفهومی آسیب پذیری مالی، تعیین کننده های چندسطحی، پیامدهای سلامت و دلالت های کاربردی آن در مراقبت از سالمندان متمرکز بود. یافته ها: شواهد نشان داد که آسیب پذیری مالی سازه ای پویا و چندبعدی است که در تعامل عوامل شناختی، سلامت جسمی، روابط اجتماعی و شرایط ساختاری شکل می گیرد. این مفهوم فراتر از کمبود منابع اقتصادی بوده و می تواند حتی در سالمندان دارای وضعیت مالی نسبتا مناسب نیز در نتیجه افت شناختی، پیچیدگی تصمیم گیری های مالی، کاهش حمایت اجتماعی و افزایش بار بیماری بروز یابد. همچنین، آسیب پذیری مالی با محدود شدن دسترسی به مراقبت، کاهش خودمدیریتی بیماری، افزایش فشار روانی، تشدید وابستگی و تداوم نابرابری های سلامت ارتباط دارد. افزون بر این، رابطه ای چرخه ای میان آسیب پذیری مالی و سوءاستفاده مالی مشاهده شد که می تواند افت عملکرد و کاهش کیفیت زندگی را تسریع کند. نتیجه گیری: آسیب پذیری مالی باید به عنوان یکی از تعیین کننده های مهم سلامت در سالمندی مورد توجه قرار گیرد، نه صرفا یک پیامد اقتصادی. ادغام ارزیابی وضعیت مالی، غربالگری عوامل خطر و همراه با بازنگری سیاست های حمایتی، می تواند به کاهش نابرابری های سلامت و ارتقای سالمندی سالم کمک کند.

Keywords:

آسیب پذیری مالی , سالمندان , تعیین کننده های اجتماعی سلامت , کیفیت زندگی , سلامت روان