نقدی بر دیدگاه فیض کاشانی در تحریم حق الماره با تاکید بر مقاصد شریعت

Publish Year: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 13

This Paper With 32 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FIQH-58-2_009

تاریخ نمایه سازی: 29 مهر 1405

Abstract:

یکی از مستثنیات منع از تصرف بدون اذن در مال غیر، حق الماره است که در فقه معاملات، دریچه ای از بحث برای آن گشوده شده است. سخن این است که رهگذر با شرایط خاصی میتواند در حال عبور از باغ و بستانهای سر راهش، از میوه آن ها استفاده کند. مشهور فقها قائل به جواز حق الماره بوده، اما فیض کاشانی و برخی دیگر به دلیل عمومات قبح تصرف در مال غیر و روایات مانعه حق الماره را جایز ندانسته اند. این مقاله ضمن بررسی ادله موافقان و مخالفان و با رویکرد ویژه به ادله فیض کاشانی و نقد آن، اولا استناد به روایت مانعه را ناکافی دانسته، ازآن رو که خبر واحد بوده و در تعارض با روایات جواز که متواتر ند حمل بر کراهت می شوند، ثانیا استفاده از دلیل قبح تصرف در مال غیر و قاعده احترام مال را در این مسئله منتفی دانسته است. همچنین حق الماره با رویکرد فقه المقاصد مورد بررسی واقع شده و این نتیجه حاصل شده که تحریم حق الماره موجب نادیده گرفتن مقاصد شریعت در این موضوع است؛ نتیجه اینکه فتوای جواز اقوی به نظر می رسد.

Authors

محمدصادق متقی پیشه

دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران

حسین صابری

استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران

حسین ناصری مقدم

استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ایران

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • قرآن کریم. ترجمه حسین انصاریان. قم: اسوه. ۱۳۸۳ ...
  • آمدی، علی بن محمد. الاحکام فی اصول الاحکام. بیروت: المکتب ...
  • ابن ابی جمهور، محمدبن علی. عوالی اللئالی العزیزیه فی الاحادیث ...
  • ابن ادریس، محمدبن احمد. موسوعه ابن ادریس الحلی. به تحقیق ...
  • ابن بابویه، محمدبن علی. المقنع. قم: پیام امام هادی(ع). چاپ ...
  • ابن تیمیه، احمدبن عبدالحلیم. السیاسه الشرعیه فی اصلاح الراعی و ...
  • ابن جمیع صیداوی، محمدبن احمد. معجم الشیوخ. بیروت: الرساله. چاپ ...
  • ابن جنید اسکافی، محمدبن احمد. مجموعه فتاوی ابن الجنید. قم: ...
  • ابن حبان، محمدبن حبان. صحیح ابن حبان. بیروت: الرساله. چاپ ...
  • ابن حنبل، احمدبن محمد. مسند احمدبن حنبل. بیروت: الرساله. چاپ ...
  • ابن شعبه ، حسن بن علی. تحف العقول عن آل ...
  • ابن عاشور، محمدطاهر. مقاصد الشریعه الاسلامیه. اردن: دار النفائس. چاپ ...
  • ابن فارس. احمد بن فارس. معجم مقاییس اللغه. قم: مکتب ...
  • ابن فهد حلی، احمدبن محمد. المقتصر من شرح المختصر. مشهد: ...
  • ابن قیم جوزیه، محمدبن ابی بکر. اعلام الموقعین عن رب ...
  • ابن ماجه، محمدبن یزید. سنن ابن ماجه. بیروت: دار الجیل. ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم. لسان العرب. بیروت: دار الفکر. چاپ ...
  • ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم. الکافی فی الفقه. اصفهان: مکتبه ...
  • ابونعیم، احمدبن عبدالله. معرفه الصحابه. بیروت: دار الکتب العلمیه. چاپ ...
  • ابویعلی، احمدبن علی. مسند ابی یعلی الموصلی. بیروت: دار المامون. ...
  • اراکی، محمدعلی. کتاب البیع. قم: اسماعیلیان. چاپ اول، ۱۴۱۵ق ...
  • انصاری، محمدعلی. الموسوعه الفقهیه المیسره و یلیها الملحق الاصولی. قم: ...
  • انصاری، مرتضی بن محمدامین. المکاسب. قم: دار الذخائر. چاپ اول، ...
  • بجنوردی، حسن. القواعد الفقهیه. قم: هادی. چاپ اول، ۱۳۷۷ ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد. الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره. ...
  • بزار، احمدبن عمر. مسند البزار. مدینه: مکتبه العلوم و الحکم. ...
  • بهجت، محمدتقی. استفتائات. قم: دفتر حضرت آیت الله العظمی بهجت. ...
  • بیهقی، احمدبن حسین. السنن الصغیر. کراچی: دار الاقصی. چاپ اول، ...
  • بیهقی، احمدبن حسین. السنن الکبری. بیروت: دار الکتب العلمیه. چاپ ...
  • پورصدقی، رضا. فاطمه قریب بلوک. «تاثیر حرج استقبالی در رافعیت ...
  • تسخیری، محمدعلی. «فقه مقاصدی و حجیت آن با نگاه به ...
  • جزایری، محمدجعفر. منتهی الدرایه فی توضیح الکفایه. قم: دار الکتاب. ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد. الصحاح ال‍ل‍غ‍ه . بیروت: دار العلم. ...
  • حجت کوه کمره یی، محمد. کتاب البیع. قم: موسسه النشر ...
  • حر عاملی، محمدبن حسن. تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل ...
  • حسینی حائری، کاظم. فقه العقود. قم: مجمع الفکر الاسلامی. چاپ ...
  • ح‍س‍ی‍ن‍ی س‍ی‍س‍ت‍ان‍ی ، ع‍ل‍ی . الرافد فی علم الاصول. به ...
  • حسینی عبیدلی، سیدعمیدالدین عبدالمطلب. کنز الفوائد فی حل مشکلات القواعد. ...
  • حسینی، سیدمحمد. الاجتهاد و الحیاه. قم: الغدیر للدراسات. بیتا ...
  • خمینی ، روح الله. آیین انقلاب اسلامی. تهران: موسسه تنظیم ...
  • خمینی، روح الله. کتاب البیع. تهران: موسسه تنظیم و نشر ...
  • خوانساری نجفی، موسی. منیه الطالب فی شرح المکاسب. تهران: المکتبه ...
  • خوئی، سیدابوالقاسم. منهاج الصالحین. قم: مدینه العلم آیت الله العظمی ...
  • ریسونی، احمد، نظریه المقاصد عند الامام الشاطبی. بی جا: المعهد ...
  • سبزواری، سیدعبدالاعلی. مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام. قم: ...
  • شاطبی، ابراهیم بن موسی . الموافقات. عربستان: دار ابن عفان. ...
  • شبیری زنجانی، سیدموسی. کتاب نکاح. قم: رای پرداز. چاپ اول، ...
  • شلبی، محمدمصطفی. تعلیل الاحکام. بیروت: دار النهضه العربیه. چاپ اول، ...
  • شهید اول، محمدبن مکی. القواعد و الفوائد. قم: مکتبه المفید. ...
  • شهیدثانی، زین الدین بن علی. الروضه البهیه فی شرح اللمعه ...
  • شهیدثانی، زین الدین بن علی. مسالک الافهام الی تنقیح شرائع ...
  • شوشتری، مهدی، حسین ناصری مقدم. «کارکرد مقاصد شریعت در توسعه ...
  • صاحب جواهر، محمدحسن بن باقر. جواهر الکلام فی شرح شرائع ...
  • صافی، لطف الله. جامع الاحکام. قم: دفتر تنظیم و نشر ...
  • طائی، سرمد. «مقاربات فی الاجتهاد ومقاصد الشریعه عند الشیخ محمدمهدی ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: اعلمی. چاپ سوم، ...
  • طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی. ریاض المسائل. قم: آل البیت(ع) ...
  • طبرانی، سلیمان بن احمد. المعجم الکبیر. قاهره: ابن تیمیه. چاپ ...
  • طبرسی، فضل بن حسن. مجمع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: ...
  • طحاوی، احمدبن محمد. شرح مشکل الآثار. بیروت: الرساله. چاپ اول، ...
  • طحاوی، احمدبن محمد. شرح معانی الآثار. بیروت: عالم الکتب. چاپ ...
  • طوسی، محمدبن حسن. الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. تهران: دار ...
  • طوسی، محمدبن حسن. الخلاف. قم: موسسه النشر الاسلامی. چاپ اول، ...
  • طوسی، محمدبن حسن. النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی. بیروت: ...
  • طوسی، محمدبن حسن. تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه. تهران: دار ...
  • عطیه، جمال الدین. نحو تفعیل مقاصد الشریعه. دمشق: دار الفکر. ...
  • علامه حلی. حسن بن یوسف. قواعد الاحکام. قم: موسسه النشر ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. ارشاد الاذهان الی احکام الایمان. ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. مختلف الشیعه فی احکام الشریعه. ...
  • علی دوست، ابوالقاسم. «فقه و مقاصد شریعت»، فقه اهل بیت. ...
  • غزالی، محمدبن محمد. المستصفی من علم الاصول. بیروت: دار الکتب ...
  • غزالی، محمدبن محمد. شفاء الغلیل فی بیان الشبه و المخیل ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد. القواعد الفقهیه. قم: مرکز فقهی ائمه ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد. آیین کیفری اسلام. قم: مرکز فقهی ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد. جامع المسائل. قم: امیر قلم. چاپ ...
  • فاضل مقداد، مقدادبن عبدالله. التنقیح الرائع لمختصر الشرائع. قم: مکتبه ...
  • لجنه فقه المعاصر. الفائق فی الاصول. قم: مرکز مدیریت حوزه ...
  • فخرالمحققین، محمدبن حسن. ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد. قم: ...
  • فراهیدی.خلیل بن احمد. ترتیب کتاب العین. قم: دار الهجره. چاپ ...
  • فیروزآبادی، محمدبن یعقوب. القاموس المحیط. بیروت: دار الکتب العلمیه. چاپ ...
  • فیض، علیرضا. آراء فقهی ملامحسن فیض کاشانی. تهران: مدرسه عالی ...
  • فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی. مفاتیح الشرائع. تهران: مدرسه عالی ...
  • فیومی، احمدبن محمد. المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی. ...
  • قزوینی، علی بن اسماعیل. رساله فی العداله. قم: موسسه النشر ...
  • کاشف الغطاء، جعفر بن خضر. شرح الشیخ جعفر علی قواعد ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب. الکافی. قم: موسسه علمی فرهنگی دار الحدیث ...
  • مالک بن انس. الموطا (روایه الشیبانی). قاهره: جمهوریه مصر العربیه ...
  • مجلسی، محمدباقربن محمدتقی. بحار الانوار الجامعه لدرر الاخبار الائمه الاطهار. ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی. قواعد فقه (بخش مدنی- مالکیت و مسئولیت). ...
  • محقق حلی، جعفربن حسن. المختصر النافع فی فقه الامامیه. قم: ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین. جامع المقاصد فی شرح القواعد. ...
  • مرتضی زبیدی، محمدبن محمد. تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: ...
  • مصطفوی، سیدمحمدکاظم. القواعد م‍ائ‍ه ق‍اع‍ده ف‍ق‍ه‍ی‍ه م‍ع‍ن‍ا و م‍درک‍ا و ...
  • مظاهری، حسین. درس خارج کتاب النکاح. ۹۱/۰۶/۲۷، http://eshia.ir/feqh/archive/text/mazaheri/feqh/۹۱/۹۱۰۶۲۷مغنیه، محمدجواد. التفسیر ...
  • مغنیه، محمدجواد. الفقه علی المذاهب الخمسه. بیروت: دار التیار الجدید. ...
  • مغنیه، محمدجواد. فقه الامام جعفر الصادق. قم: انصاریان. چاپ دوم، ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. استفتائات. قم: مدرسه امام علی بن ابی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. انوار الاصول. قم: مدرسه امام علی بن ...
  • منتظری، حسینعلی. دراسات فی المکاسب المحرمه. قم: تفکر. چاپ اول، ...
  • موسسه دائره المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت(ع). موسوعه ...
  • موسوی خلخالی، محمدمهدی. حاکمیت در اسلام. قم: موسسه النشر الاسلامی. ...
  • موسوی خلخالی، محمدمهدی. فقه الشیعه؛ الخمس. قم: دار البشیر. چاپ ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن. القوانین المحکمه فی الاصول. چاپ ...
  • نبویان، سیدمحمود. فلسفه حق، تاریخچه و مفهوم حق. قم: موسسه ...
  • نجار، عبدالمجید. مقاصد الشریعه بابعاد جدیده. بیروت: دار الفرب الاسلامی. ...
  • نراقی، احمدبن محمدمهدی. عوائد الایام. قم: موسسه النشر الاسلامی. چاپ ...
  • نراقی، احمدبن محمدمهدی. مستند الشیعه فی احکام الشریعه. قم: آل ...
  • نعمان، جغیم. طرق الکشف عن مقاصد الشارع. اردن: دار النفائس. ...
  • هاشمی شاهرودی، محمود. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم ...
  • یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم. حاشیه المکاسب. قم: اسماعیلیان. چاپ چهارم، ...
  • یوبی، محمدسعد. مقاصد الشریعه الاسلامیه و علاقتها بالادله الشرعیه. ریاض: ...
  • نمایش کامل مراجع