بررسی میزان یونهای نیترات و نیتریت در منابع آب زیرزمینی استان همدان

یونهای نیترات و نیتریت از جمله مهمترین آلاینده های منابع آبهای سطحی و زیرزمینی می باشند که علاوه بر چرخه طبیعی ازت در اثر ورود فاضلاب خام انسانی ، صنعتی و همچنین فاضلابهای کشاورزی مواد زائد جامد شهری و صنعتی ، تخریب جنگلها و مراتع نیز وارد منابع آب و خاک شده و می توانند اثرات نامطلوبی بر سلامتی مصرف کنندگان بر جای گذارند. لذا این مطالعه با هدف تعیین مقادیر یونهای مذکور در منابع آب شرب زیرزمینی مناطق مختلف استان به مرحله اجرا درآمد. این مطالعه بمدت 6 ماه از آذر 84 لغایت اردیبهشت 85 بر روی 131 نمونه آب تهیه شده از منابع آب زیرزمینی تامین کننده آب شرب شهرهای مختلف استان انجام گرفت. جهت اندازه گیری مقادیر یونهای نیتریت و نیترات از روش اسپکتروفتومتری ماوراء بنفش به ترتیب در طول موجهای 500 و 507 نانومتر استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که غلظت یون نیترات در 9/16% نمونه ها بالاتر از مقادیر استاندارد بوده، لیکن غلظت یون نیتریت در هیچ یک از نمونه ها بالاتراز مقادیر استاندارد نمی باشد. همچنین میانگین مقادیر یونهای نیترات و نیتریت در مجموع نمونه ها به ترتیب برابر 30/33 و 0/058 میلی گرم در لیتر با انحراف معیار 13/57 و 0/061 بدست آمده است. بالاترین میانگین یون نیترات مربوط به شهرستان ملایر (47/42 میلی گرم در لیتر) و بالاترین میانگین یون نیتریت مربوط به شهرستان بهار (0/085 میلی گرم در لیتر ) می باشد. بنابراین مقادیر یون نیترات در برخی از منابع زیرزمینی آب استان بالاتر از مقادیر استاندارد پیشنهادی بوده ، لیکن در مجموع با توجه به میانگین های بدست آمده ، در حال حاضر غلظت نیترات و نیتریت بعنوان یک مشکل حاد در منطقه مطرح نمی باشد. اما با توجه نتایج مطالعات مشابه در سایر مناطق کشورکه نشان دهنده روند رو به رشد غلظت این یونها در منابع آب است ، در صورت عدم اعمال مراقبت های لازم در آینده نچندان دور شاهد بالاتر رفتن غلظت یون نیترات از حدود استاندارد خواهیم بود