امنیت غذایی کشور با تنوع بخشی به مبادی واردات گوشت قرمز | راه طولانی گوشت تا سفره مردم

چرا گوشت از کشور های همسایه کمتر وارد می شود؟

شهرام عیدی زاده، مدرس دانشگاه و پژوهشگر اقتصادی، در توضیح چرایی کم رنگ بودن سهم کشور های همسایه از واردات گوشت گفت: بخش بزرگی از گوشت گاوی منجمد وارداتی ایران در سال گذشته از برزیل تامین شده است. به گفته او، بر اساس آمار گمرک، در سال۱۴۰۳ حدود ۶۲۴میلیون دلار گوشت گاوی یخ زده وارد کشور شده که از این میزان، ۳۰۹ میلیون دلار از برزیل، ۱۵۹ میلیون دلار از امارات و ۱۰۲ میلیون دلار از ترکیه بوده است؛ سایر کشور ها مانند استرالیا، پاکستان و روسیه نیز سهم اندکی داشته اند. این آمار نشان می دهد بازار داخلی گوشت به شدت به واردات وابسته است و بخش مهمی از این نیاز از مبدا های دور، اما مطمئن تامین می شود.

او با اشاره به اینکه همجواری جغرافیایی الزاما به معنای مزیت تجاری نیست، گفت: در کشور های آسیای میانه و افغانستان خطر بیماری های دامی، به ویژه تب برفکی، هنوز کاملا رفع نشده است. طبق گزارش های سازمان جهانی بهداشت دام (WOAH)، ویروس این بیماری در این منطقه فعال است و این موضوع ریسک واردات گوشت تازه یا گرم را بالا می برد. به همین دلیل، ایران ترجیح می دهد از کشور هایی مانند برزیل واردات داشته باشد که ایالت های آن عاری از بیماری شناخته شده اند و کشتارگاه هایشان تحت نظارت های بین المللی فعالیت می کنند.

عیدی زاده افزود: مقررات بین المللی بهداشتی (SPS) سخت گیرانه اند و کشور های صادرکننده گوشت باید بتوانند با آزمایش های دقیق، سلامت و ایمنی گوشت را ثابت کنند. این شرایط در کشور های همسایه ایران کمتر فراهم است و هزینه رعایت استاندارد ها برای آن ها بالاست. از سوی دیگر، ایران نیز برخی از این کشور ها را در فهرست «پرریسک» قرار داده و ورود محصولات دامی از آن ها را مشروط به گواهی های خاص کرده است.

به گفته این پژوهشگر، ضعف زیرساخت های سردخانه ای، فراوری و بسته بندی در کشور های همسایه یکی دیگر از موانع تجارت رسمی گوشت است. او توضیح داد که در افغانستان و برخی کشور های آسیای میانه، ظرفیت سردخانه ای و استاندارد های لازم برای صادرات محدود است و این مسئله هزینه ارتقای کیفیت را بالا می برد.

عیدی زاده همچنین به مشکلات نهادی و اجرایی اشاره کرد و گفت: واردات رسمی گوشت نیازمند حضور ناظران دام پزشکی ایران در مبدا است، اما دریافت ویزا، هماهنگی با دولت های میزبان و صدور مجوز های بهداشتی، فرایندی دشوار و زمان بر است. در مقابل، کشور هایی مانند برزیل این سازوکار ها را سال هاست استاندارد کرده اند و تجارتشان رسمی، شفاف و با گواهی های بین المللی انجام می شود.

او در ادامه به پدیده قاچاق گوشت از مرز های شرقی کشور اشاره کرد و افزود: ورود غیرقانونی دام و گوشت از افغانستان و پاکستان، تمایز بین محموله سالم و ناسالم را برای دستگاه های نظارتی دشوار می کند. در چنین شرایطی، نهاد های رسمی ترجیح می دهند به جای پذیرش ریسک، واردات را از مبدا های مطمئن تر انجام دهند.

عیدی زاده درباره مزیت برزیل گفت: این کشور به دلیل تولید انبوه و اقتصادمقیاس، قادر است باوجود فاصله زیاد، گوشت را با قیمت رقابتی عرضه کند. صنعت گوشت برزیل از نظر حجم تولید، بهره وری و استاندارد های بهداشتی در سطح جهانی است و صادراتش با گواهی حلال و سیستم ردیابی معتبر انجام می شود. از سوی دیگر، حمل ونقل دریایی فله ای گوشت یخ زده، هزینه نهایی را نسبت به حمل زمینی از کشور های منطقه پایین تر می آورد.

او افزود: شرکت های بزرگ برزیلی روابط تجاری پایدار و مسیر های پرداخت مطمئن دارند و  می توانند ریسک های تحریم یا محدودیت بانکی را با استفاده از واسطه ها مدیریت کنند؛ امکانی که در تجارت با کشور های همسایه کمتر وجود دارد.

عیدی زاده در پایان پیشنهاد داد برای کاهش وابستگی به بازار های دور، سیاست گذاران به سمت تنوع بخشی در واردات حرکت کنند. به گفته او، ایجاد پروژه های پایلوت در برخی مناطق همسایه، سرمایه گذاری در زنجیره سرد، تسهیل اعزام ناظران دام پزشکی، استفاده از قرارداد های تهاتری و کنترل هم زمان قاچاق در کنار تسهیل تجارت رسمی، می تواند به تدریج زمینه را برای واردات ایمن و پایدار از کشور های منطقه فراهم کند.

https://shahraranews.ir/fa/news/372113/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9%E2%80%8A%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2-%7C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B7%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85