رسانه ها و عدالت اطلاعاتی
در جهانی که اطلاعات به عنوان یکی از مهم ترین منابع قدرت شناخته می شود، دسترسی برابر به اطلاعات، یکی از پایه های اصلی عدالت اجتماعی است. مقوله رسانه به عنوان یکی از اصلی ترین ابزارهای انتقال اطلاعات، نقش بسزایی در تحقق یا عدم تحقق این عدالت دارد. اما آیا رسانه ها واقعا به همه افراد، گروه ها و جوامع، فرصت برابری برای دسترسی به اطلاعات می دهند؟ یا آیا این دسترسی، گاهی نابرابری هایی را تقویت می کند؟
مفهوم اساسی عدالت اطلاعاتی به معنای دسترسی برابر تمام افراد به اطلاعات معتبر، منصفانه و مفید است. این عدالت نه تنها شامل دسترسی فیزیکی به اطلاعات (مثل دسترسی به اینترنت یا رسانه های ملی) است ، بلکه شامل دسترسی به اطلاعاتی است که مهم، کاربردی و منصفانه باشد. یعنی اطلاعاتی که به همه افراد به یک اندازه کمک کند تا تصمیم های بهتری بگیرند، از حقوق خود آگاه باشند و در جامعه فعال تر شرکت کنند. اما چرا تحقق این عدالت مهم است؟ چون اطلاعات، قدرت است. اطلاعات می تواند به فرد کمک کند تا از حقوقش آگاه باشد، از سوء استفاده های قدرت های بزرگ جلوگیری کند و در تصمیم گیری های جامعه سهمی داشته باشد. پس اگر اطلاعات به طور نابرابر توزیع شود، قدرت نیز به طور نابرابر توزیع می شود.
نقش رسانه در تحقق عدالت اطلاعاتی رسانه ها به عنوان یکی از اصلی ترین ابزارهای انتقال اطلاعات، می توانند در تحقق عدالت اطلاعاتی نقش بسزایی داشته باشند. گاهی این نقش به چالش کشیده می شود. و اما چرا؟!
دسترسی نابرابر به رسانه ها در برخی مناطق، همچون اینترنت یا تلویزیون محدود است. این محدودیت ها می تواند منجر به ایجاد یک " تبعیض اطلاعاتی" شود، که در آن فقط گروه های خاصی به اطلاعات دسترسی دارند و بقیه از این جریان محروم می شوند. عدم پوشش متناسب به گروه های ضعیف و محروم ، توجیه کننده به نظر نمیرسد. این موضوع می تواند منجر به ایجاد "صداهایی سکوت کرده" شده و در نهایت ، این گروه ها احساس سرخوردگی می کنند. تبلیغات و تاثیرات اقتصادی رسانه ها گاهی تحت تاثیر تبلیغات قرار می گیرند و اطلاعاتی را منتشر می کنند که بیشتر به منافع اقتصادی یا سیاسی خاصی خدمت می کند. این امر می تواند منجر به ایجاد یک "عدالت اطلاعاتی مجازی" شود، که در آن، اطلاعات به صورت ظاهری متعادل به نظر می رسد، اما در واقع منافع خاصی را تقویت می کند. عدم دسترسی به اطلاعات فارسی یا محلی در برخی مناطق، اطلاعات به زبان های محلی یا فارسی به خوبی در دسترس نیست. این موضوع می تواند منجر به ایجاد یک "عدالت زبانی یا منطقه ای " گردد ، که در آن، فقط گروه هایی که به زبان های اصلی دسترسی دارند، می توانند به اطلاعات دسترسی داشته باشند. راهکارهایی برای تحقق عدالت اطلاعاتی همچون تقویت رسانه های محلی و فارسی رسانه های محلی می توانند بهترین راه برای ارائه اطلاعات به جوامع محروم باشند. حمایت از این رسانه ها، می تواند به تحقق عدالت اطلاعاتی کمک کند.