Nouradin Jafari Hezarany
دکترای مدیریت استراتژیک و محقق پسا دکتری، تحلیلگر مستقل
135 یادداشت منتشر شدهآمریکا و اسرائیل در آستانه تقابل با ایران
آمریکا و اسرائیل در آستانه تقابل با ایران
دکتر نورالدین جعفری هزارانی
ORCID 0009-0687-7755
Dr.n.jafary@gmail.com
خاورمیانه بار دیگر در آستانه بحرانی تازه قرار گرفته است؛ بحرانی که این بار نه صرفا در سطح تهدیدات لفظی، بلکه در قالب آرایش نظامی و سیاسی آشکار می شود. آمریکا و اسرائیل طی هفته های اخیر با افزایش حضور نظامی در منطقه و صدور پیام های هشدارآمیز، نشان داده اند که سناریوی تقابل با ایران دیگر یک احتمال دور نیست، بلکه به واقعیتی نزدیک بدل شده است.
واشنگتن در شرایطی که درگیر مسائل داخلی و فشارهای انتخاباتی است، تلاش دارد با نمایش قدرت در خلیج فارس و شرق مدیترانه، هم متحدان منطقه ای را آرام کند و هم پیام بازدارندگی به تهران بفرستد. اما محدودیت های عملیاتی ارتش آمریکا از نبود نیروهای زمینی کافی تا شکنندگی لجستیک باعث شده این نمایش قدرت بیش از آنکه به معنای آمادگی برای جنگی تمام عیار باشد، به یک مانور سیاسی و روانی شباهت داشته باشد.
در سوی دیگر، اسرائیل با شدت بیشتری بر طبل تهدید می کوبد. مقامات تل آویو آشکارا از احتمال حمله پیش دستانه سخن می گویند و حتی زیرساخت های غیرنظامی لبنان و حضور حزب الله را در فهرست اهداف قرار داده اند. این تهدیدات، علاوه بر فشار بر ایران، به نوعی تلاش برای کشاندن آمریکا به میدان است؛ چرا که اسرائیل به خوبی می داند بدون حمایت مستقیم واشنگتن، ورود به جنگ گسترده با ایران هزینه ای سنگین و غیرقابل پیش بینی خواهد داشت.
ایران اما در برابر این آرایش تازه، بر توان بازدارندگی خود تاکید دارد. ظرفیت های موشکی و دفاعی، تجربه جنگ های نیابتی و شبکه متحدان منطقه ای، به تهران این امکان را داده است که هرگونه حمله احتمالی را با واکنشی شدید پاسخ دهد. همین واقعیت است که معادله تقابل را پیچیده تر می کند: هیچ یک از طرفین مطمئن نیستند که آغاز جنگ بتواند به پایان سریع و پیروزمندانه منجر شود.
در این میان، افکار عمومی و محاسبات سیاسی در آمریکا نیز نقش تعیین کننده دارند. دولت ترامپ نمی تواند به سادگی وارد جنگی پرهزینه شود، مگر آنکه افکار عمومی و رسانه ها زمینه را آماده کنند. از همین رو، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که واشنگتن ترجیح می دهد اسرائیل آغازگر باشد تا ورود آمریکا به عنوان «پاسخ دهنده» توجیه پذیرتر جلوه کند.
خاورمیانه امروز روی خط آتش ایستاده است؛ هر حرکت اشتباه می تواند به انفجاری بزرگ منجر شود. پرسش اصلی این است که آیا این تقابل به جنگی تمام عیار بدل خواهد شد یا همچنان در سطح تهدیدات و نمایش قدرت باقی می ماند. پاسخ به این پرسش، نه تنها سرنوشت ایران و آمریکا و اسرائیل، بلکه آینده امنیت و ثبات کل منطقه را رقم خواهد زد.