نقش معلم به عنوان طراح و مفسر برنامه درسی در کلاس درس

31 فروردین 1405 - خواندن 2 دقیقه - 68 بازدید

اگرچه برنامه درسی در سطح کلان توسط نهادهای مرکزی تدوین می شود، اما تحقق واقعی آن در سطح کلاس درس به طور مستقیم به معلم وابسته است. معلم تنها مجری برنامه درسی نیست، بلکه «طراح، مفسر و تطبیق دهنده» آن برای شرایط واقعی کلاس محسوب می شود. این نگاه، نقش معلم را از یک انتقال دهنده ی صرف محتوا، به یک متخصص طراحی تجارب یادگیری ارتقا می دهد.

معلم در فرآیند تفسیر برنامه درسی، اهداف کلی سندهای بالادستی را به اهداف رفتاری قابل سنجش و فعالیت های یادگیری ملموس تبدیل می کند. او بر اساس شناختی که از تفاوت های فردی، زمینه ی اجتماعی–فرهنگی و سطح آمادگی یادگیرندگان دارد، محتوا را بازسازمان دهی کرده و روش های تدریس و ارزشیابی را تعدیل می کند. به همین دلیل، دو کلاس با یک برنامه درسی یکسان می توانند نتایج آموزشی کاملا متفاوتی به همراه داشته باشند.

توانمندسازی معلمان در حوزه هایی مانند طراحی آموزشی، مدیریت کلاس، ارزشیابی تکوینی و کاربست فناوری آموزشی، شرط اصلی موفقیت هر برنامه درسی است. بدون توسعه حرفه ای مستمر، حتی پیشرفته ترین اسناد برنامه ای نیز در مرحله اجرا با نوعی «شکاف کارآمدی» مواجه می شوند. از این رو، برنامه ریزی درسی کارآمد باید به صورت نظام مند، نقش و صدای معلمان را در مراحل طراحی، بازبینی و اصلاح برنامه درسی به رسمیت بشناسد.

در مجموع، کیفیت نهایی یک برنامه درسی از مسیر کنش حرفه ای معلم عبور می کند. هر اندازه معلمان بیشتر به عنوان طراحان مشارکت کننده و پژوهشگر عمل دیده شوند، برنامه درسی از حالت متن رسمی ثابت خارج شده و به یک فرایند پویا، منعطف و زمینه مند تبدیل خواهد شد.