راهکارهای طبقه بندی شده کاهش فلرینگ گاز همراه نفت

برای کاهش عملی فلرینگ گاز همراه نفت، راهکارها بسته به شرایط هر میدان (حجم گاز، فاصله تا زیرساخت، ترکیب گاز) متفاوت است. در ادامه مهم ترین اقدامات عملی که امروز در ایران و جهان اجرا می شود، دسته بندی شده است.

الف- راهکارهای فنی و عملیاتی (مبتنی بر زیرساخت):

این روش ها نیازمند سرمایه گذاری و زمان هستند اما راه حل های بلندمدت و پایدار محسوب می شوند:

۱- احداث واحدهای فرآورش گاز نظیر NGL:

 این رایج ترین و اقتصادی ترین راهکار در ایران است. گاز همراه از میادین جمع آوری شده و به پالایشگاه های گاز (مثل بیدبلند خلیج فارس، هویزه، دهلران) منتقل می شود. در آنجا به محصولات با ارزشی مثل اتان، پروپان و بوتان تبدیل می شود.

۲- تزریق مجدد به مخزن (Gas Reinjection):

گاز همراه پس از فشرده سازی، دوباره به مخزن زیرزمینی نفت تزریق می شود. این کار نه تنها از فلرینگ جلوگیری می کند، بلکه با حفظ فشار مخزن، ضریب بازیافت نفت را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. مطالعات نشان داده این روش می تواند تولید نفت را تا ۰.۳ بشکه معادل نفت به ازای هر هزار فوت مکعب گاز تزریقی، بالا ببرد.

۳- تولید برق در محل (Power Generation):

در میادین دورافتاده که دسترسی به شبکه برق یا خط لوله ندارند، از گاز همراه برای راه اندازی توربین های گازی یا میکروتوربین ها استفاده می شود. برق تولیدشده قابلیت استفاده برای تاسیسات همان میدان یا فروش به شبکه محلی به کار می رود.

۴- انتقال با CNG یا LNG:

زمانی که احداث خط لوله توجیه اقتصادی ندارد (فاصله زیاد یا حجم کم)، گاز پس از فرآورش، فشرده (CNG) یا مایع (LNG) شده و با تانکر به مصرف کنندگان منتقل می شود .

ب- راهکارهای کوتاه مدت و مدیریتی:

واگذاری گازهای مشعل به بخش خصوصی:

می توان گازهای همراه را تا زمان تکمیل پروژه های اصلی، به شرکت های خصوصی واگذار کرد تا آن ها با سرمایه خودشان گاز را جمع آوری و استفاده کنند. در برخی موارد حتی میتوان مزایده را با پایه صفر برگزار کرد تا فقط از هدررفت منابع و آسیب های زیست محیطی جلوگیری شود. 

ج- راهکارهای قانون گذاری و تنظیم گری 

به مرور در یادداشت های بعدی به این سرفصل می پردازم.

پیش از این نیز در یک یادداشت دیگر به بیان چند راهکار فنی برای کاهش قلرینگ پرداخته بودم.

از جمله ی این راهکارها:

۱- تزریق مجدد گاز همراه نفت به مخزن زیرزمینی جهت عملیات فشار افزایی مخزن و ازدیاد برداشت نفت

۲- بازیابی موادی نظیر پروپان و بوتان از گاز همراه نفت

۳- راه اندازی کارخانه های ngl and lng

۴- ایجاد نیروگاه تولید برق با سوخت گاز

۵- عملیات بر روی گاز همراه و تبدیل آن به گاز خشک برای خوراک ورودی پالایشگاه ها و تولید گاز مصرفی شهری

۶- تبدیل گاز همراه به گاز طبیعی فشرده یا سی ان اجی پس از پالایش اولیه

محمد زراعت پروریان