بازیافت پیشرفته پلی آمید ۶ از خودروهای فرسوده در مقیاس پایلوت

(تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی و مرتبط با موضوع است؛ شکل برگرفته از منبع نیست.)

شرکت BASF در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که دو فناوری بازیافت پیشرفته پلی آمید ۶ (PA6) را در مقیاس پایلوت برای کاربردهای خودرویی با موفقیت نشان داده است. این پروژه ها با همکاری مرسدس بنز، گروه ZF و شرکت Pöppelmann K-TECH انجام شدند و هدف آن ها بررسی امکان بازیابی پلی آمید ۶ با کیفیت بالا از خودروهای فرسوده و استفاده دوباره از آن در قطعات مهندسی پرتقاضا بود.

در روش نخست، یعنی دپلیمریزاسیون، قطعات مصرف شده پلی آمید ۶، از جمله سینی های روغن گیربکس به شدت آلوده از خودروهای فرسوده، به صورت شیمیایی به مونومر اولیه خود، کاپرولاکتام، تجزیه شدند. پس از خالص سازی و پلیمریزاسیون دوباره، ماده ای به دست آمد که ویژگی های آن با ماده بکر قابل مقایسه بود. سپس این ماده، همراه با شرکت ZF، به صورت ترکیب پلی آمید ۶ تقویت شده با الیاف شیشه به اتصال پایدارکننده برای مرسدس بنز تبدیل شد. در شرایط به کاررفته در این آزمایش، قطعات همه الزامات مکانیکی را برآورده کردند و رفتار فرآیندی مشابه ماده بکر نشان دادند.

در روش دوم، یعنی بازیافت حلالی، بخش های پیچیده پسماند مانند باقیمانده خردکن خودرو (ASR) در مقیاس پایلوت بررسی شد. در این فرایند، پلی آمید ۶ و پلی آمید ۶۶ از بخش مخلوط خردشده جدا و تمیز شدند و پلی آمید ۶ به صورت انتخابی با استخراج حلالی بازیابی شد. ماده بازیافتی به دست آمده، همراه با شرکت Pöppelmann K-TECH، به ریل راهنمای زنجیر برای مرسدس بنز تبدیل شد؛ قطعه ای پرتنش در موتور که به مقاومت سایشی، مقاومت دمایی و مقاومت در برابر مواد نیاز دارد. نتایج نشان می دهد که این روش از نظر فنی می تواند پلاستیک های مهندسی با کیفیت بالا را از جریان های پسماندی پیچیده و پیش تر دشوار برای بازیافت، بازیابی کند.

این دو پروژه پایلوت، جایزه MATERIALICA 2026 را در بخش «کارایی CO2» بردند و در جایزه نوآوری فاکوما 2026 در بخش پایداری، مقام دوم را به دست آوردند. این جوایز پیشرفت فناورانه در مقیاس پایلوت و پتانسیل این فرایندها برای چرخه های بسته ماده را نشان می دهند، اما اثبات عملکرد در مقیاس صنعتی نیستند. به گفته BASF، تحلیل های اولیه چرخه عمر در سطح پروژه پایلوت، پتانسیل کاهش چشمگیر ردپای کربن محصول را نسبت به ماده بکر نشان می دهند، ولی این یافته ها هنوز اثبات عملکرد در مقیاس صنعتی به شمار نمی روند. برای پیاده سازی صنعتی، توسعه و افزایش مقیاس بیشتر لازم است. در صورت توسعه و افزایش مقیاس موفق، این فرایندها می توانند به برآورده کردن الزامات آینده مقررات خودروهای فرسوده اروپا (ELVR) کمک کنند که استفاده بیشتر از مواد بازیافتی در خودروها را پیش می برد.

منبع: BASF، ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، https://www.basf.com/global/en/media/news-releases/2026/10/p-26-177

مرضیه رهنورد آهن