بررسی الگوی آشوبی دبی جریان رودخانه دز در مقیاس های مختلف زمانی
Publish place: Iranian Water Researches Journal، Vol: 12، Issue: 1
Publish Year: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 250
This Paper With 10 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JWAI-12-1_007
تاریخ نمایه سازی: 16 آذر 1400
Abstract:
یکی از چالش های مهم در علم هیدرولوژی، بررسی وجود خصوصیات مختلف در مقیاس های زمانی گوناگون است. با در نظر گرفتن رودخانه به عنوان سیستمی پویا و حساس به شرایط اولیه، از طریق به کارگیری تحلیل های غیرخطی و آشوبی می توان به مطالعه رفتار دبی جریان رودخانه ها پرداخت. امکان وجود رفتار آشوبی در دبی جریان رودخانه دز، در مقیاس های مختلف زمانی (روزانه، ماهانه و فصلی) در ایستگاه هیدرومتری بامدژ طی دوره آماری ۳۱ ساله (۹۰-۱۳۶۰) بررسی شد و از چهار روش دینامیک غیرخطی ۱) بازسازی فضای فاز، ۲) روش بعد همبستگی، ۳) تعیین بزرگ ترین نمای لیاپانوف و ۴) محاسبه نمای هرست استفاده شد. برای برآورد دو پارامتر زمان تاخیر و بعد محاط، از روش میانگین اطلاعات متقابل (AMI) و الگوریتم نزدیک ترین همسایه کاذب (FNN) استفاده شد. نتایج به دست آمده، نشان داد که زمان تاخیر برای داده های روزانه، ماهانه و فصلی به ترتیب ۸۰ روز، ۲ ماه و ۲ فصل و بعد محاط بهینه به ترتیب ۱۰، ۳ و ۱ است. در هر دو مقیاس روزانه و ماهانه، به دلیل بعد همبستگی غیرصحیح، بزرگ ترین نمای لیاپانوف مثبت و نمای هرست مخالف ۵/۰، دبی جریان رودخانه آشوبی است. با توجه به رفتار آشوبناک دبی جریان رودخانه دز در مقیاس های روزانه و ماهانه، امکان و قابلیت پیش بینی دبی در این دو مقیاس وجود دارد؛ ولی در مقیاس فصلی، به دلیل عدم وجود بعد همبستگی، رفتار جریان تصادفی به دست آمد.
Keywords: