بازپژوهی تاریخی، فهرستی و درون متنی نظریه تالیف فقه رضوی به قلم حضرت رضا(علیه السلام)

فقه رضوی از کتاب‎های چالش برانگیز و تاثیرگذار در مجامع فقهی امامیه به‎شمار می رود. این کتاب در برخی منابع فقهی و کتاب شناسی، به استناد گزاره ها و شواهد سه گانه ذیل، اثر تالیفی یا املایی امام‎رضا(علیه‎السلام) دانسته شده است: نخست، مستندات تاریخی همچون گزارش یابنده و معرف نسخه اصل، دستیابی به نسخه های خطی کهن با تصریح به تالیف کتاب به قلم حضرت رضا(علیه‎السلام) و دفع احتمال وضع و جعل در انحصار عقلی تالیف کتاب به قلم امام‎رضا(علیه‎السلام) یا دروغین و برساخته‎بودن آن؛ دوم، مستندات فهرستی چون معرفی راویان صاحب نسخه یا کتاب امام‎رضا(علیه‎السلام) در منابع فهرستی شیعه؛ سوم، قراین درون متنی تالیف به قلم یکی از معصومان(علیهم‎السلام) و قراین درون متنی تالیف به قلم شخص حضرت رضا(علیه‎السلام). در پژوهش حاضر، پس از بازپژوهی تاریخ دستیابی به این اثر و تبیین دلایل و شواهد مذکور، و نیز اعتبارسنجی انتقادهای مخالفان این نظریه و تحلیل و کشف انتقادهای مخدوش و مقبول، با سبک تحلیلی‎ ‎توصیفی، میزان اتقان گزاره های استنادی برای اثبات نظریه تالیف فقه رضوی به قلم یا املای حضرت رضا(علیه‎السلام) بازاندیشی انتقادی شده و این نتیجه به دست آمده است که در تمسک به این دلایل و شواهد به جمیع قراین موثر در واکاوی و شناخت مولف اثر توجه نشده است. از سوی دیگر، نمی توان این کتاب را خالی از خط امام‎رضا(علیه‎السلام)، اثری یگانه و منتسب به مولف واحد دانست.

Keywords:

امام‎رضا(علیه‎السلام) , فقه رضوی , فقه‎الرضا(علیه‎السلام) , فقه روایی , آثار فقهی روایی شیعه