بررسی سطح فکری قصیده «این سیه مار جهان را شده افسونگر» از پروین اعتصامی بر اساس نظریه ارتباط کلامی یاکوبسن

Publish Year: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 83

This Paper With 26 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JOSTR-6-20_002

تاریخ نمایه سازی: 29 شهریور 1402

Abstract:

پروین اعتصامی به عنوان شاعری متعهد و مردمی، در اشعار خود به دغدغه­های گروهی اهمیت بسیاری داده است. او در این راستا در قصیده «این سیه مار جهان را شده افسونگر»، نگاهی تعلیمی دارد و مجموعه­ای از بایسته­ها و نبایدهای اخلاقی را تشریح می­کند و کلام خود را به بهترین نحو برای برقراری ارتباط با مخاطب عام و خاص به کار می­گیرد. هدف و مساله اصلی پژوهش حاضر، پرداختن به کیفیت بازنمایی آموزه­های اندرزی در شعر مذکور بر اساس مبانی نظریه ارتباط کلامی یاکوبسن است. دلیل استفاده از نظریه یاکوبسن این است که او در آراء خود به ابعاد گوناگون سویه­های ارتباط­گیری گیرنده (مخاطب) و فرستنده (خالق اثر) اشاره کرده است. از این­رو، با کاربست آن می­توان زوایای جدیدی از سطح فکری سبک شعر پروین را مورد بررسی قرار داد. نتایج تحقیق نشان می­دهد که نقش ترغیبی زبان در این شعر برای سوق دادن مخاطب به انجام بایسته­های اخلاقی و پرهیز از کاستی­های منشی بوده است. شاعر با تکیه بر نقش همدلی، نقش مخاطب را در خوانش و درک متن برجسته­تر کرده است. نقش عاطفی، بیانگر چیرگی من اجتماعی پروین بر من فردی اوست. نقش ارجاعی، بیانگر تلاش شاعر جهت شرح مفهوم دنیاگریزی با تاکید بر مولفه­های دینی و عرفانی است. نقش ادبی مبین قدرت تصویرگری پروین برای برانگیختن حس زیبایی­شناسی مخاطب و افزودن بر قدرت درک وی است. نقش فرازبانی در این شعر، با بهره­گیری از رمزهای حیوانی ساده و زودیاب شکل گرفته است که این ویژگی دسترسی طیف وسیع­تری از مخاطبان را به محتوای اشعار او فراهم می­کند.

Keywords:

پروین اعتصامی , قصیده «این سیه مار جهان را شده افسونگر» , سطح فکری , یاکوبسن , ارتباط کلامی

Authors

مریم خدادادی

دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه ادبیات فارسی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران.

رجب فخرائیان

استادیار گروه ادبیات فارسی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران (نویسنده مسئول)

محمد قادری مقدم

استادیار گروه ادبیات فارسی، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران