روند تغییرات بارشهای حدی و فراوانی رخدادهای بارش در مناطق تهران و البرز (۱۹۸۷-۲۰۲۳)

تغییرات اقلیمی و افزایش شدت و فراوانی وقایع بارشی از جمله عواملی هستند که در دهه های اخیر اثرات زیادی بر محیط زیست و منابع طبیعی ایران به ویژه در مناطق شهری و کشاورزی تهران و البرز گذاشته اند. در این پژوهش، روند تغییرات بارشهای حدی و فراوانی رخدادهای بارش در این دو استان طی دوره ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۳ مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور دادههای روزانه بارش ایستگاههای سینوپتیک مهرآباد تهران و کرج جمع آوری شد و تحلیل روند این داده ها با استفاده از آزمون آماری من-کندال انجام گردید. بارشهای حدی به عنوان بارشهایی که از صدکهای خاصی (۹۵) و (۹۹) بالاتر میروند تعریف شده و روند تغییرات آنها ماه ها و سالهای مختلف تحلیل گردید. یافتههای این تحقیق نشان داد که در طول دوره مورد بررسی، بارشهای سنگین در فصلهای زمستان و بهار به ویژه در سالهای اخیر روند افزایشی داشته اند در ماههای تابستان و پاییز در شهریورماه ۱۴۰۴ تغییرات بارش به صورت معناداری متفاوت از دیگر فصول بوده و تعداد روزهای بارانی در این ماهها کاهش یافته است. در کنار تغییرات فصلی، تغییرات سالانه نیز نشان دهنده افزایش قابل توجه در فراوانی رخدادهای بارش سنگین در برخی سالها بود این روند افزایشی بارشهای حدی در تهران و البرز به ویژه در سالهای اخیر نشان دهنده تغییرات الگوی بارندگی و اثرات آن بر محیط زیست این مناطق است بر اساس تحلیلهای انجام شده به نظر میرسد که افزایش فراوانی بارش های سنگین میتواند باعث بروز مشکلاتی چون سیلابهای ،شهری فرسایش خاک و آسیب به زیرساختها شود. این تحقیق به ویژه برای مدیریت منابع آب و مقابله با بحرانهای طبیعی در مناطق شهری و کشاورزی تهران و البرز حائز اهمیت است پیشنهاد میشود که به منظور مقابله با اثرات منفی این تغییرات اقلیمی برنامههای سازگاری با تغییرات اقلیمی و سیستمهای هشداردهی برای پیشبینی رخدادهای بارش سنگین و سیلابهای ناشی از آنها تدوین گردد.

Keywords:

آزمون من-کندال , بارشهای , حدی سیلاب , شهری فراوانی رخدادهای بارش , تغییرات اقلیمی