بررسی اصل تاخر حادث با تاکید بر دیدگاه شیخ انصاری و آیت الله خویی

اصل تاخر حادث به معنای آن است که اگر دو حادثه یا امری وجود داشته باشند که تاریخ یکی از آنان معلوم و تاریخ دیگری مجهول است، آن حادثه ای که تاریخ آن مجهول است، آخرین حادثه فرض می گردد و حادثه ای که تاریخ آن معلوم است، اولین حادثه و مقدم فرض می گردد. فی الواقع میتوان اینگونه بیان نمود که هرگاه پیدایش دو امری مسلم باشد اما تاریخ پیدایش آنان (تقدم و تاخر) مورد شک و تردید قرار گیرد. امروزه بین فقها وعلمای حقوق یکی ازاصول وقوائد رایج، اصل تاخر یا اصل تاخرحادث است. حقوق دانان وفقها درمباحث متعدد مانند بحث ارث به اصل تاخرحادث استناد کرده اند. این پژوهش با هدف نقد و بررسی نظرات شیخ انصاری و آیت الله خویی در اصل تاخر حادث و با استفاده از منابع کتابخانه ای صورت گرفته است و به این سئوال پاسخ می دهد که اصل تاخر حادث از نظر شیخ انصاری و آیت الله خویی چگونه بیان شده است؟ در پاسخ به این سوال، می توان گفت از دیدگاه شیخ انصاری، نظرات مختلفی در رابطه با اطلاق در جواز و اجرا، نفی مطلق اجرا و تفصیل در جریان و عدم جریان این اصل مطرح شده است. همچنین، تبدل به اصل مثبت و تعارض با اصل مشابه در طرف مقابل و نقص در ارکان و شرایط استصحاب، از دلایل مخالفان اصل تاخر حادث به شمار می آید. در مقابل، نظر آیت الله خوئی بر ادامه جریان این اصل استوار است و دلایلی چون بنای عقلا، ارتکاز عرفی بر جریان عملی مطابق با این اصل و انطباق اطلاق دلیل استصحاب به آن استناد شده است.

Keywords:

نقد و بررسی , شیخ انصاری , آیت الله خویی , اصل تاخر حادث