سنجش انطباق محتوای کتابهای فارسی دوره اول ابتدایی با شاخصهای آموزش محیط زیست

محیط زیست نظامی پویا و به هم پیوسته است که زندگی انسان و سایر موجودات زنده در بستر آن شکل می گیرد. آموزش محیط زیست با هدف ارتقای آگاهی نگرش و مهارتهای دانش آموزان نقش مهمی در پرورش نسل مسئول و حساس نسبت به منابع طبیعی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان انطباق محتوای کتابهای فارسی دوره اول ابتدایی با شاخصهای آموزش محیط زیست انجام شد. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوا بود و واحد تحلیل واژگان، عبارات و تصاویر مرتبط با چهار مولفه محیط زیستی شامل آب، خاک، هوا و صوت بود. پردازش داده ها با استفاده از نرم افزار R نسخه ۴٫۵٫۰ صورت پذیرفت. یافتهها نشان داد که مولفه «آب» بیشترین سهم را در پایه اول (۴۱/۵) دارد و با کاهش نسبی در پایه های دوم و سوم همراه است، در حالی که خاک کمترین سهم را به خود اختصاص داده و نیازمند توجه بیشتر است. سهم مولفه های «هوا» و «صوت» نسبتا پایدار و متعادل است و تحلیل همبستگی نشان دهنده هماهنگی میان برخی مولفهها به ویژه آب و صوت، است. نتایج همچنین حاکی از پراکندگی بالای مفاهیم محیط زیستی در پایه اول و حرکت به سمت تعادل در پایه های بالاتر است. این پژوهش نشان میدهد که محتوای کتابهای فارسی دوره ابتدایی در ارائه مفاهیم محیط زیستی موفقیت نسبی دارد، اما برای پرورش نگرش و مهارتهای عملی دانش آموزان بازنگری و توازن بیشتر در پوشش تمامی مولفه ها ضروری است.

Keywords:

آموزش محیط زیست , کتاب , فارسی دوره ابتدایی , تحلیل محتوا