ارزیابی انطباق محتوای دروس جغرافیای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره دوم ابتدایی با استانداردهای آموزش محیط زیست

پیشینه و اهداف:آموزش محیط زیست نقش محوری در شکل دهی نگرش ها،مهارت ها و رفتارهای پایدار دانش آموزان دارد و دروس جغرافیای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره دوم ابتدایی به عنوان ابزار آموزشی،فرصت مناسبی برای تحقق این اهداف فراهم می کنند.با توجه به اهمیت پرورش شهروندان مسئول محیط زیستی،بررسی میزان پوشش مولفه های زیست محیطی در این دروس ضروری است.هدف این پژوهش،تحلیل محتوای دروس جغرافیا و تعیین انطباق آن با استانداردهای آموزش محیط زیست است.روش ها :این مطالعه با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد کمی انجام گرفت.در تحلیل داده ها از الگوی آنتروپی شانون استفاده شد که روشی علمی برای سنجش توزیع و میزان اهمیت مفاهیم به شمار می رود.پردازش داده ها با استفاده از نرم افزار R نسخه ۴.۵.۰ صورت پذیرفت.جامعه آماری پژوهش شامل محتوای دروس جغرافیای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره دوم ابتدایی بود؛باتوجه به ماهیت موضوع،کل این جامعه به عنوان نمونه پژوهش در نظر گرفته شد.ابزار گردآوری داده ها،چک لیست اختصاصی بود که پژوهشگران برای تحلیل محتوای کتب طراحی کرده بودند.روایی محتوایی توسط هشت متخصص تایید و پایایی با شاخص کاپای کوهن ۰/۸۲ تضمین شد.یافته ها:یافته ها نشان داد که مولفه ها با توزیع مرحله ای ومنطقی در دروس جغرافیا ارائه شده اند.آب و خاک بیشترین پوشش را دارند و زیست کره وصوت در پایه های پایین تر کمتر مورد توجه قرار گرفته اند.تحلیل همبستگی و آنتروپی نشان داد که محتوا یکپارچه ومنسجم است ودانش آموزان به تدریج با مفاهیم پیچیده زیست محیطی آشنا می شوند.نتیجه گیری:دروس جغرافیای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره دوم ابتدایی با طراحی تدریجی،زمینه رشددانش ونگرش محیط زیستی را فراهم می کنند ومهارت های تفکر اکوسیستمی را تقویت می سازند.با این حال،توجه بیشتربه مولفه های کمتر پوشش یافته،می تواند اثرگذاری آموزش محیط زیست را افزایش دهدودانش آموزان را به شهروندانی فعال ومسئول درحفاظت از محیط زیست تبدیل کند.

Keywords:

مولفه های محیط زیست , محتوای دروس جغرافیا , کتاب های مطالعات اجتماعی , دوره دوم ابتدایی , تحلیل محتوا , آنتروپی شانون