برآورد اثرات سیلاب بر زمان سفر ترددهای شهری و تخمین خسارت اقتصادی آن

در این پژوهش، مدل سازی پهنه سیل در معابر شهری و اثرات آن بر ترافیک شهری و برآورد خسارات غیرمستقیم اقتصادی ناشی از افزایش زمان سفر در محدوده ای از شمال شهر تهران انجام شده است. از مدل دوبعدی هیدرولیکی MIKE۲۱  با شبکه محاسباتی ۵ متری و مدل رقومی ارتفاعی یک متری در محدوده ای به وسعت ۴۱.۴۴ کیلومترمربع شامل چند کانال اصلی در شمال شرق تهران استفاده شد و صحت عملکرد مدل در مقیاس جریان در کانال ها با ابزارهای میدانی شامل اندازه گیری سطح آب با سطح سنج های التراسونیک و دبی به روش جسم شناور بررسی شد. با اجرای مدل، پهنه های سیلاب با دوره بازگشت ۱۰ و ۱۰۰ ساله استخراج گردید. نتایج نشان داد که مساحت پهنه سیلاب ۱۰ و ۱۰۰ ساله به ترتیب حدود ۱۴۰ و ۶۴۰ هکتار است. بیشینه عمق و سرعت جریان در سیلاب ۱۰ساله به ترتیب ۱.۸۹ متر و ۲.۱۹ متر بر ثانیه و در سیلاب ۱۰۰ساله ۳.۸۳ متر و ۴.۱۵ متر بر ثانیه بوده است. برای محاسبه خسارت ناشی از تاخیر در سفر از اختلاف حداکثر سرعت مجاز در بزرگراه ها در شرایط عادی و شرایط سیلابی، هزینه متوسط هر ساعت تاخیر و شمارش تعداد خودروهای عبوری در روزهای مختلف هفته استفاده شد. خسارات ناشی از تاخیر سفر در بزرگراه های امام علی، حکیم و همت برای سیلاب ۱۰ساله به ترتیب ۲/۶۵، ۱ و ۱/۱ میلیارد ریال و در سیلاب ۱۰۰ساله به ترتیب حدود ۹۴۲، ۳۷۱/۴ و ۸۱۰ میلیارد ریال در یک روز در سال ۱۴۰۲ برآورد شد. این نتایج نشان دهنده تاثیر قابل توجه سیلاب بر عملکرد حمل ونقل و اقتصاد شهری است.

Keywords:

Floodplain , Two-Dimensional Simulation , Economic Loss , Urban Traffic , MIKE۲۱ , Travel Delay , پهنه سیل , شبیه سازی دوبعدی , خسارت اقتصادی , ترافیک شهری , MIKE۲۱ , زمان تاخیر