بررسی اندیشه های آیزنر و تایلر در برنامه ریزی درسی

این مقاله با هدف تحلیل و مقایسه عناصر و مولفه های برنامه ریزی درسی از دیدگاه دو نظریه پرداز اثرگذار این حوزه، رالف تایلر و الیوت آیزنر، و تبیین سهم تلفیق این دو دیدگاه در غنای برنامه ریزی درسی انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد کیفی و تحلیل محتوای متون بنیادین این دو اندیشمند و نیز تحقیقات مرتبط است. یافته ها نشان می دهد تایلر با ارائه مدل چهار مرحله ای خطی و نظام مند (تعیین اهداف رفتاری، انتخاب و سازماندهی تجارب یادگیری، و ارزشیابی مبتنی بر هدف)، سنگ بنای یک رویکرد فنی-علمی به برنامه ریزی درسی را بنا نهاد که بر کارایی، پاسخگویی و کنترل نتایج تاکید دارد. در مقابل، آیزنر با نقد ساده انگاری و محدودیت های این رویکرد، با معرفی هفت عنصر (شامل اهداف انعطاف پذیر، انواع فرصت های یادگیری، سازماندهی محتوا، شیوه های پاسخ دهی و ارزشیابی کیفی مستمر)، چارچوبی هنرمندانه و کیفی ارائه می کند که بر خلاقیت، معنا، تفاوت های فردی و ابعاد زیبایی شناختی آموزش تاکید دارد. سهم علمی اصلی این مقاله در تقابل سازی این دو پارادایم و استدلال برای تلفیق آگاهانه آنها است. این پژوهش نشان می دهد که ساختار منطقی تایلر می تواند چارچوبی برای طراحی کلان و پاسخگویی فراهم کند، در حالی که بینش های هنری و انعطاف پذیر آیزنر برای غنی سازی محتوا، طراحی تجارب یادگیری معنادار و ارزشیابی همه جانبه ضروری هستند. این تلفیق می تواند منجر به طراحی برنامه های درسی جامع تر، انسانی تر و موثرتری شود که هم به عقلانیت فنی و هم به عقلانیت هنری توجه دارد. در پایان، کاربردهای عملی این تلفیق در سطوح طراحی برنامه درسی و تربیت معلم مورد بحث قرار گرفته و پیشنهاداتی برای پژوهش های آتی ارائه شده است.

Keywords:

برنامه ریزی درسی , رالف تایلر , الیوت آیزنر , اهداف رفتاری , شناخت گری آموزشی , نقد آموزشی , رویکرد فنی , رویکرد هنری.