بررسی جایگاه تدبر و تفقه در قرآن، در راستای دستیابی به سعادت دنیا و آخرت

این پژوهش با هدف بررسی جایگاه تدبر و تفقه در قرآن کریم در راستای دستیابی به سعادت دنیا و آخرت انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع ترویجی‑مروری بوده و اطلاعات به صورت کتابخانه ای از منابع معتبر تفسیری، روایی و لغوی گردآوری شده است. داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی گردید.یافته های پژوهش نشان می دهد که تدبر، هدف اصلی نزول قرآن و وظیفه الهی انسان است (ص/۲۹). قرآن برای عموم مردم قابل فهم می باشد و دلایلی همچون نزول به زبان عربی روشن و آیات تحدی بر این مطلب گواهی می دهند. شش مانع اصلی در راه تدبر عبارتند از: توجه صرف به الفاظ، ترس از تدبر، ختم سریع قرآن بدون تامل، امراض قلبی، اهتمام به امورات مبهم و اختصاص قرآن به احوال خاص. در مقابل، شش شرط اساسی برای تدبر موثر شامل آشنایی با زبان عربی، اختصاص زمان و مکان مناسب، ترتیل، آمادگی روحی، خوف خدا و تکرار آیات می باشد.تدبر در قرآن نقش بی بدیلی در سعادت فردی دارد و به عنوان شفای دل ها و بهار قلب ها معرفی شده است. همچنین تدبر از مهم ترین عوامل پیشرفت و تمدن مسلمانان به شمار می رود و غیاب آن، سبب عقب ماندگی و تفرقه در جامعه اسلامی است.نتایج پژوهش نشان می دهد که بدون تدبر و تفقه، نمی توان از گنجینه حکمت و دانش قرآن بهره مند شد و سعادت دنیا و آخرت جز از این راه امکان پذیر نیست. کلید تمام نیازهای مادی و معنوی بشر، تدبر و تفقه در قرآن کریم است.

Keywords:

تدبر , تفقه , فهم قرآن , سعادت دنیا و آخرت