تحلیل جامع موضوعات نوظهور در پژوهش های تاثیر امنیت دریایی در رشد اقتصادی و با رویکرد علم سنجی

این پژوهش با هدف تحلیل نظام مند روندهای علمی، مفاهیم کلیدی و خوشه های موضوعی مرتبط با امنیت دریایی و نقش آن در رشد اقتصادی، با بهره گیری از رویکرد علم سنجی و تحلیل هم واژگانی انجام شده است. داده های پژوهش شامل ۶۱۲ سند علمی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۵–۱۹۸۸ است که از پایگاه اسکوپوس استخراج و با استفاده از نرم افزار VOSviewer، Bibliometrics تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که تولیدات علمی حوزه امنیت دریایی طی سه دهه اخیر روندی صعودی داشته و پس از سال ۲۰۱۰ افزایش چشمگیری یافته است. کشورهای چین، بریتانیا و ایالات متحده بیشترین سهم را در تولید علم داشته و حوزه های «علوم اجتماعی» و «علوم محیطی» بیشترین مشارکت علمی را به خود اختصاص داده اند. نقشه هم واژگانی پژوهش چهار خوشه اصلی شامل امنیت سخت دریایی، تجارت و حمل ونقل دریایی، اقتصاد آبی و امنیت فناورانه را آشکار ساخت. تحلیل تکامل زمانی مفاهیم نیز نشان داد که محور پژوهش ها از تهدیدات سنتی دریایی به سمت توسعه اقتصادی، حکمرانی اقیانوسی، پایداری و اقتصاد آبی حرکت کرده است. در نهایت، نتایج بیانگر آن است که امنیت دریایی نه تنها مولفه ای راهبردی در مدیریت ریسک و کنترل تهدیدات است، بلکه زیرساختی کلیدی برای تقویت تجارت، لجستیک، توسعه پایدار و رشد اقتصادی ملی و جهانی محسوب می شود.

Keywords:

امنیت دریایی , رشد اقتصادی , توسعه اقتصادی , علم سنجی , بیبلیومتریک