ارزش آفرینی و نقش استراتژیک حسابرسی داخلی در سازمانها: ضرورت ایجاد تیمهای چند تخصصی

حسابرسی داخلی در دهه اخیر نقشی فراتر از یک واحد کنترلی پیدا کرده و به یکی از عناصر کلیدی ساختار حاکمیت شرکتی تبدیل شده است. تغییرات گسترده محیط کسب و کار شامل تحول دیجیتال، پیچیدگی زنجیره های تامین، تهدیدات امنیت سایبری، الزامات ESG، فشارهای رقابتی و بحران های جهانی نظیر پاندمی ها موجب شده است سازمان ها با مجموعه ای از ریسک های چند بعدی مواجه شوند که دیگر با رویکردهای سنتی و مالی محور قابل مدیریت نیستند. در این میان حسابرسی داخلی تنها زمانی می تواند نقش موثر و ارزش آفرین ایفا کند که ساختار و ترکیب نیروهای آن متناسب با این ریسک های متنوع و نوظهور باشد. هدف این مقاله بررسی ضرورت تغییر ساختار حسابرسی داخلی از مدل مالی محور به مدل چند تخصصی و تحلیل این مسئله است که چگونه ترکیب مهارت های فناوری اطلاعات، امنیت سایبری، تحلیل داده، عملیات مهندسی، ریسک ESG و مالی می تواند به ارتقای ارزش آفرینی و کارکرد استراتژیک حسابرسی داخلی منجر شود. روش پژوهش ترکیبی است که از دو بخش مکمل تشکیل می شود: نخست یک مرور نظام مند از استانداردهای حرفه ای، ادبیات دانشگاهی و گزارش های معتبر بین المللی در فاصله سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، دوم تحلیل مطالعات موردی از سازمان های پیشرو جهانی مانند Siemens، IBM، Toyota و Nestle. نتایج پژوهش نشان می دهد که در عصر حاضر بیش از ۷۰ درصد ریسک های سازمان ماهیتی غیر مالی دارند و واحد حسابرسی داخلی زمانی می تواند این ریسک ها را به درستی شناسایی و ارزیابی کند که تیم آن شامل مجموعه ای از تخصص های مکمل باشد. یافته ها بیانگر آن اند که سازمان هایی که حسابرسی داخلی چند تخصصی دارند، در مدیریت بحران، پیش بینی ریسک های نوظهور و ایفای نقش مشاوره ای در سطوح راهبردی به طور معناداری موفق تر عمل می کنند. در پایان مقاله یک مدل شش بعدی بومی برای استقرار حسابرسی داخلی چند تخصصی در سازمان های ایرانی ارائه شده است.

Keywords:

حسابرسی داخلی , ارزش آفرینی , ریسک استراتژیک , حاکمیت , فناوری اطلاعات