ارزیابی تطبیقی معیارهای فاصله در مدل سازی لرزه ای با استفاده از داده های شتاب نگاشت ایران

در تحلیل های لرزه ای و توسعه روابط تضعیف حرکت، زمین انتخاب معیار مناسب برای سنجش فاصله تا منبع انرژی لرزه ای نقشی تعیین کننده در کاهش عدم قطعیت و افزایش دقت مدل سازی دارد این پژوهش با هدف ارزیابی تطبیقی چهار معیار رایج فاصله شامل: فاصله رومرکز (REP۱)، فاصله کانونی (RHYPO)، فاصله افقی تا تصویر گسل (RB)، و فاصله گسیختگی (RRUP) بر پایه یک پایگاه داده لرزه نگاری شامل ۸۲۰ رکورد شتابنگاشت سه مولفه ای از زمین لرزه های ثبت شده در ایران طی سال های ۱۹۷۶ تا ۲۰۲۲ انجام شده است. زمین لرزه های بررسی شده دارای بزرگای گشتاوری بین ۴/۵ تا ۷/۸ بوده اند. یافته ها نشان می دهد که معیار RRUP، به ویژه در نواحی نزدیک به منبع کمترین میزان پراکندگی آماری را ایجاد می کند و در مقایسه با معیارهای نقطه ای بازنمایی دقیق تری از فاصله واقعی دارد. با این حال در زلزله های کم عمق یا با بزرگای پایین اختلاف آماری بین RRUP و RB ناچیز است و در زلزله های عمیق همگرایی بین تمامی معیارها مشاهده می شود. در شرایطی که اطلاعات دقیق موقعیت منبع در دسترس نباشد استفاده از RB یا نسخه های اصلاح شده آن به عنوان جایگزینی عملی و کم خطا توصیه می شود. این مقاله با ارائه چارچوبی تحلیلی و مبتنی بر داده های واقعی نشان می دهد که انتخاب آگاهانه معیار فاصله همراه با لحاظ پارامترهای اصلاحی می تواند به طور معناداری دقت مدل سازی لرزه ای را بهبود بخشد و مسیر توسعه روابط تضعیف قابل اعتمادتر را هموار سازد.

Keywords:

فاصله رومرکزی (REPI) , فاصله کانونی (RHYPO) , فاصله افقی تا تصویر گسل (RB) , فاصله گسیختگی (RRUP)