تلفیق شاخص ها و ارزش های تمدنی ایرانی-اسلامی با رویکرد شهر خلاق و نوآور در همدان: الگویی برای پیشرفت ایرانی-اسلامی

در عصر معاصر، شهرها با چالش های چندلایه ناشی از جهانی سازی و پیشرفت های فناورانه روبرو هستند که ضرورت مدل های توسعه پایدار را برجسته می کند. مفهوم شهر خلاق، به عنوان چارچوبی برای بهره گیری از خلاقیت انسانی و فرهنگی در حل مسائل شهری، راهکاری بالقوه ارائه می دهد؛ اما در بستر تمدنی ایرانی-اسلامی، این مفهوم باید با ارزش های بنیادین مانند عدالت اجتماعی، استقلال و اخلاق اسلامی ادغام شود تا هویت فرهنگی حفظ گردد. پژوهش حاضر بر همدان تمرکز دارد، شهری با میراث غنی تاریخی به عنوان پایتخت مادها و زادگاه ابن سینا، و بررسی می کند چگونه شاخص های تمدنی مستخرج از اسناد کلیدی مانند بیانیه گام دوم انقلاب با نوآوری شهری همگرا شوند. مسئله اصلی، چگونگی عملیاتی سازی این ارزش ها در همدان است تا توسعه پایدار تحقق یابد، در حالی که موانعی چون مهاجرت نخبگان و کمبود زیرساخت دیجیتال (تشدیدشده توسط تحریم ها) وجود دارد. سوال کلیدی پژوهش این است: چگونه شاخص های تمدنی ایرانی-اسلامی را با رویکرد شهر خلاق در همدان ادغام کرد تا الگویی عملی برای پیشرفت ایرانی-اسلامی شکل گیرد؟ روش شناسی پژوهش توصیفی-تحلیلی با رویکرد ترکیبی است و شامل تحلیل محتوای کیفی بر پایه اسناد بالادستی، مقالات و گزارش های استانی، و مصاحبه نیمه ساختاریافته با کارشناسان محلی می باشد. اعتبار یافته ها با مثلث سازی منابع (تاریخی-فرهنگی-اقتصادی) و پایایی با ضریب کاپای ۰.۸۷ تامین شده است. یافته ها نشان می دهد ادغام ایمان، علم و مجاهدت با مولفه های شهر خلاق (مانند صنایع فرهنگی) اقتصاد محلی را تقویت می کند؛ برای نمونه، گردشگری همدان با بهره مندی از جاذبه های تاریخی، پتانسیل بالایی برای نوآوری هویت محور دارد. مدل ۴S چالش های دیجیتال را با برنامه ریزی راهبردی حل می کند و همدان را الگویی برای پیشرفت متوازن مادی-معنوی می سازد. در نتیجه، پیشنهاد می شود سیاست گذاران بر ایجاد اکوسیستم های نوآورانه با محوریت ارزش های تمدنی تمرکز کنند و اثربخشی آن را از طریق شاخص های کمی همچون نرخ رشد اشتغال دانش بنیان ارزیابی نمایند.

Keywords:

تمدن ایرانی - اسلامی , شهر خلاق , نوآوری شهری , همدان , پیشرفت اسلامی , عدالت اجتماعی , هویت فرهنگی