نقش همدان بعنوان شاهراه تمدنی غرب ایران در مدیریت راهبردی شبکه های تجاری

همدان بعنوان یکی از کهن ترین شهرهای ایران، دردوره های مختلف تاریخی نقشی محوری دراتصال جغرافیای غرب ایران به بین النهرین، فلات مرکزی و حوزه قفقاز ایفا کرده است. با وجود پژوهش های تاریخی متعدد درباره جایگاه سیاسی و فرهنگی این شهر، نقش آن در هدایت شبکه های تجاری از منظر مدیریت راهبردی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که همدان چگونه و با چه سازوکارهای نهادی و جغرافیایی به کانون شکل گیری مدیریت راهبردی شبکه های تجاری غرب ایران در دوره های مختلف تاریخی تبدیل شد. این مطالعه با رویکردی تاریخی–تحلیلی و با بهره گیری از چارچوب نظری حکمرانی شبکه ای و نظریه مدیریت راهبردی، به بررسی جایگاه همدان از دوره ماد تا دوره اسلامی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که تمرکز قدرت سیاسی در اکباتان(همدان)، موقعیت جغرافیایی ممتاز در چهارراه ارتباطی شرق و غرب، تامین ایمینی مسیرهای کاروانی، زیارتی و استمرار کارکرد ارتباطی در دوره های متوالی، زمینه ساز شکل گیری نوعی مدیریت شبکه ای در این شهر بوده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که همدان را می توان به مثابه «شاهراه راهبردی تمدنی غرب ایران» تحلیل کرد؛ شهری که نه تنها محل عبور کالا، بلکه مرکز هماهنگی و هدایت جریان های اقتصادی، زیارتی و ارتباطی بوده است. این بازخوانی تاریخی می تواند درک عمیق تری از ریشه های مدیریت شبکه ای در ایران فراهم آورد و دلالت هایی برای سیاست گذاری منطقه ای معاصر داشته باشد

Keywords:

همدان , مدیریت راهبردی , حکمرانی شبکه ای , شبکه های تجاری , موقعیت تاریخی