تبارشناسی مولفه های تمدن ساز در سرزمین همدان: از پایتخت کهن تا کانون آینده ساز

پژوهش حاضر با هدف تبارشناسی مولفه های تمدن ساز در سرزمین همدان و ارائه الگویی مفهومی برای بهره برداری از این سرمایه تاریخی در راستای تمدن سازی معاصر انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی-نظری و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است که با رویکرد تبارشناسی و بر اساس مطالعه اسنادی و کتابخانه ای انجام شده است. قلمرو مکانی-زمانی پژوهش، سرزمین همدان را از دوره مادها تا عصر حاضر در بر می گیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد همدان از پنج ساحت تمدنی پایدار برخوردار است: ساحت سیاسی-حکومتی با الگوی مرکزیت اداری از هگمتانه تا همدان معاصر، ساحت علمی با تداوم دانش پروری از حکیم بوعلی سینا تا دانشگاه بوعلی سینا و مراکز علمی، ساحت اقتصادی با اقتصاد ارتباطی-فرهنگی از جاده ابریشم تا صنایع دستی، ساحت اجتماعی-فرهنگی با سرمایه اجتماعی ناشی از همزیستی مسالمت آمیز، و ساحت کالبدی-هنری با تلفیق هنر و هویت در آثار معماری. تحلیل تبارشناسانه حاکی از آن است که همدان از الگوی «تداوم هوشمند» در تحول تمدنی پیروی کرده و مولفه های تمدنی آن در تعامل ارگانیک با یکدیگر قرار داشته اند. این پژوهش احیای الگوهای تمدنی بومی در قالب های نوین و تقویت پیوندهای بین ساحتی را به عنوان راهبرد اصلی آینده سازی تمدنی همدان پیشنهاد می کند. نتایج این مطالعه می تواند مبنای مناسبی برای سیاست گذاری های کلان در راستای احیای نقش تمدنی همدان در عرصه ملی و منطقه ای باشد.

Keywords:

همدان , تمدن سازی , تبارشناسی , مولفه های تمدنی , الگوی تداوم