تحلیل تاریخی نقش اقوام همدان در اقتصاد تمدن ساز

استان همدان با پیشینه ای چند هزارساله در قلب فلات ایران، نمونه ای شاخص از همزیستی اقوام مختلف ایرانی است که در طول تاریخ، پایه های اقتصادی، فرهنگی و تمدنی ایران را تقویت کرده است. پژوهش حاضر نقش اقوام ساکن همدان (فارس، ترک، لر و کرد و اقلیت های دینی) را در شکل گیری الگوی «اقتصاد تمدن ساز ایرانی» بررسی کرده است. رویکرد مطالعه کیفی – تاریخی و گردآوری اطلاعات با استفاده از روش مطالعه کتابخانه ای و فیش برداری از اسناد انجام شده است. نتایج تحلیل داده های تاریخی نشان داد که وضعیت آب و هوایی معتدل و کوهستانی، موقعیت خاصی در رابطه با انتخاب همدان به عنوان پایتخت سلسله های پادشاهی از مادها به عنوان اولین تشکیل دهنده حکومت در همدان تا هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان، سلجوقیان، آل بویه و زندیه بوده است. همزیستی قومی و زبان فارسی در همدان، ساختار تولیدمحور تجاری و دانشی منسجمی پدید آورده است که از دوران مادها تا جمهوری اسلامی استمرار داشته است و از عوامل مهم ماندگاری تاریخ تمدنی همدان است. موقعیت سوق الجیشی و قرار گرفتن در قلب مسیر ترابری غرب به شرق، غرب به جنوب، غرب به مرکز، غرب به شمال غربی ایران از نکات برجسته اشاعه تمدن از همدان به سایر نقاط کشور بوده است. تنوع قومی، ابزار اصلی بازتولید اقتصاد تمدنی در همدان و الگویی برای ایران آینده است.

Keywords:

اقوام همدان , هویت قومی , هویت تمدنی , اقتصاد تمدن ساز , تمدن ایرانی–اسلامی