ارزیابی میزان برخورداری مناطق شهری از سرانه کاربری های خدماتی با رویکرد ارتقاء تاب آوری در برابر کووید-۱۹ (مورد مطالعاتی: کلانشهر تهران)

با توجه به نقش حیاتی کاربری های خدماتی در پاسخگویی به نیازهای اساسی و ضروری شهروندان، دسترسی عادلانه، متوازن و مطلوب مناطق شهری به این خدمات و توزیع فضایی هوشمندانه و استراتژیک آن ها، نه تنها به رفاه عمومی شهروندان کمک می کند، بلکه بر ارتقاء و بهبود تاب آوری شهری در مواجهه با مخاطرات محیطی، به ویژه شیوع بیماری های مسری و دیگر بحران های بهداشتی، تاثیرگذار است. برنامه ریزی شهری کارآمد در این زمینه با تمرکز بر توزیع بهینه خدمات در سطح محله ها و مناطق، می تواند نقشی اساسی در ارتقای کیفیت زندگی و تقویت سلامت و امنیت عمومی ایفا کند. در این راستا، هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی میزان برخورداری مناطق ۲۲گانه شهر تهران از سرانه کاربری های خدماتی به منظور ارتقاء تاب آوری شهری در برابر بحران های بهداشتی مانند بیماری های همه گیر، از جمله کووید-۱۹، است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی مبتنی بر داده های کمی گردآوری شده از طرح ها و آمارنامه های موجود می باشد. تجزیه و تحلیل داده ها با کاربست مدل ترکیبی SWARA-COPRAS صورت گرفته است و جهت ترسیم نقشه ها از نرم افزار GIS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داده است که عدالت در برخورداری از سرانه کاربری های خدماتی در کلانشهر تهران رعایت نشده است و متاثر از توزیع نامتعادل و نابرابر سرانه این کاربری ها در سطح مناطق ۲۲گانه کلانشهر تهران، میزان خودکفایی مناطق و در پی آن، سطح تاب آوری شهروندان هر منطقه در مواجهه با شرایط اضطراری و دوره های قرنطینه ناشی از همه گیری کووید-۱۹ متفاوت می باشد.

Keywords:

کاربری های خدماتی , تاب آوری شهری , کووید ۱۹ , مناطق شهری , تهران