ارائه مدل تاب آوری محورهای خروجی شهر تهران در شرایط بحران زلزله براساس مدل طرح جامع حمل ونقل کشور

تاب آوری شبکه حمل ونقل شهری در شرایط بحران، به ویژه زلزله، یکی از مولفه های اساسی مدیریت بحران در کلان شهرها محسوب می شود. شهر تهران نیازمند شبکه ای تاب آور برای تخلیه اضطراری و تداوم عملکرد در شرایط بحرانی به ویژه هنگام رخداد زلزله است. در این پژوهش، یک مدل تحلیلی ابتکاری چندمعیاره برای ارزیابی تاب آوری محورهای خروجی شهر تهران ارائه شده است. بدین منظور، شاخص ترکیبی تاب آوری مسیر (RRI) با تلفیق پنج مولفه کلیدی شامل آسیب پذیری ساختاری، عملکرد ترافیکی، قابلیت جایگزینی مسیر، ریسک محیطی و پوشش تسهیلات پشتیبان توسعه یافته است. داده های موردنیاز از خروجی های مدل طرح جامع حمل ونقل کشور به عنوان مهمترین سند بالادستی در صنعت حمل ونقل کشور استخراج گردید. وزن دهی مولفه ها انجام شد تا اهمیت هر شاخص مشخص گردد. سپس مدل تاب آوری مسیرهای خروجی در شرایط بحران برای شهر تهران تکمیل شد. نتایج نشان می دهد که محورهای شمالی و غربی شهر تهران، به ویژه آزادراه تهران–شمال و بزرگراه همت، در پایین ترین سطوح تاب آوری قرار دارند، در حالی که محورهای جنوبی نظیر آزادراه تهران–قم از تاب آوری بالاتری برخوردارند. مدل پیشنهادی RRI می تواند برای هر شهر و استان و یا بازه های زمانی مختلف کالیبره شود، از این رو، این مدل می تواند به عنوان ابزاری کارآمد برای شناسایی مسیرهای بحرانی، اولویت بندی پروژه ها و طرح های زیرساختی به خصوص در حوزه های مقاوم سازی و بهسازی و نیز کمک به فرآیند تصمیم گیری در مدیریت بحران شهری مورد استفاده قرار گیرد.

Keywords:

تاب آوری شبکه حمل ونقل , مدیریت بحران , آنتروپی شانون , شاخص ترکیبی