کاربست رویکرد CPTED در ارتقای تاب آوری شبکه معابر شهری در شرایط بحران مطالعه موردی: محله چهارباغ، منطقه دو سنندج

فضاهای شهری و به ویژه شبکه های حرکتی محلات، به عنوان بخشی از زیرساخت های حیاتی شهر، نقش تعیین کننده ای در مدیریت بحران، تداوم خدمت و واکنش سریع در شرایط اضطراری دارند. ایمنی و امنیت این فضاها، نه تنها در شرایط عادی، بلکه در زمان بروز بحران هایی نظیر حوادث طبیعی، ناآرامی های شهری و اپیدمی ها، بر کارآمدی سیستم حمل ونقل محلی و دسترسی اضطراری تاثیر مستقیم می گذارد. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی (CPTED)، به بررسی شاخص های کالبدی–فضایی موثر بر امنیت و تاب آوری شبکه معابر شهری می پردازد. هدف اصلی تحقیق، شناسایی معیارهایی است که با بهبود طراحی محیطی، امکان مدیریت بهتر تردد، افزایش نظارت طبیعی، کاهش نقاط ناامن و حفظ عملکرد شبکه های حرکتی در شرایط بحران را فراهم می سازد. روش تحقیق از نوع تحلیلی–اسنادی و پیمایشی بوده و با استفاده از داده های مکانی (GIS)، مطالعات میدانی و پرسشنامه، وضعیت امنیت و میزان فعالیت شبکه معابر محله چهارباغ در منطقه دو شهر سنندج مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بین کیفیت کالبدی معابر، نوع کاربری اراضی، میزان فعالیت شبانه روزی و احساس امنیت کاربران، رابطه معناداری وجود دارد. یافته ها حاکی از آن است که به کارگیری اصول CPTED می تواند ضمن کاهش آسیب پذیری فضاهای حرکتی، به ارتقای تاب آوری محلات شهری، مدیریت ترافیک در شرایط بحرانی و تسهیل واکنش سریع خدمات امدادی و انتظامی کمک نماید.

Keywords:

تاب آوری شهری , مدیریت بحران , شبکه های حرکتی شهری , ایمنی و امنیت معابر , رویکرد CPTED , واکنش سریع , محله چهارباغ سنندج