استخراج و پایش پهنه های زمین لغزش در ارتفاعات شمالی شهر شیراز با استفاده از تصاویر ماهواره ای راداری

به دلیل رخداد زمین لغزش در بخش هایی از ارتفاعات شمالی شهر شیراز از زمان احداث بزرگراه آیت الله حائری شیرازی، پایش مداوم این منطقه از اهمیت بسزایی برخوردار است. هزینه بر و نیز زمان بر بودن عملیات نقشه برداری از یک سو و دقت، پوشش مکانی گسترده و سهولت دسترسی به تصاویر ماهواره ای از سویی دیگر، منجر گردید تا با استفاده از روش تداخل سنجی راداری (InSAR)، زمین لغزش در منطقه مورد مطالعه قرار گیرد. بنابراین از ۸۶ تصویر ماهواره ای راداری Sentinel-۱ با فواصل زمانی ۱۲ روز از ابتدای ۲۰۲۴ تا انتهای ماه ششم ۲۰۲۵ در دو گذر بالا و پایین ماهواره ، استفاده گردید. با تلفیق نتایج حاصل از آنالیز سری زمانی داده های دو گذر، نرخ سالانه و سری زمانی جابجایی در دو راستای افقی و ارتفاعی استخراج شد. بعد از آنالیز نتایج، ۱۹۷پهنه زمین لغزش شناسایی شد. بحرانی ترین پهنه متعلق به محدوده ای، مشرف به روستای منصورآباد است. بیشینه نرخ سالانه جابجایی در این پهنه در راستاهای شرقی – غربی و ارتفاعی به ترتیب ۳/۲ و ۱ سانتیمتر در سال برآورد گردید. همچنین مقدار زمین لغزش در راستای شیب نیز محاسبه شد. بیشترین مقدار نرخ سالانه جابجایی در راستای شیب کوه در پهنه مشرف به روستای منصورآباد، ۳/۱ سانتیمتر در سال برآورد شد. بیشترین مقدار جابجایی در محدوده میانی پهنه و نزدیک به مسیر دوچرخه سواری در حال ساخت است. برخی دیگر از نقاط با مقدار بالای لغزش در نزدیکی شکاف ایجاد شده در سطح زمین واقع در این پهنه قرار دارند. لیکن پایین دامنه در نزدیکی بزرگراه به دلیل مقاوم سازی های موثر در سال های اخیر، ایمن و فاقد لغزش می باشد.

Keywords:

زمین لغزش , شیراز , سنجش از دور , تداخل سنجی راداری , Sentinel-۱