ارزیابی ریسک مناطق سیل خیز کلانشهر شیراز در راستای نگهداری و حفاظت از تاسیسات شهری

تعیین مناطق مستعد سیلاب در کلانشهر شیراز و بررسی نگهداری و حفاظت از تاسیسات شهری به منظور کاهش آسیب های جانی و مالی در مواجهه با سیلاب های آتی، محور اصلی این پژوهش است. با تکیه بر داده های بارش، فاصله از مسیل، شیب و جهت شیب، طبقات ارتفاعی، پوشش زمین، کاربری اراضی، تراکم ساختمانی، بافت های فرسوده، تاریخچه سیلاب های گذشته، سازندهای زمین شناسی و شماره منحنی ها، یک مدل GIS-RS جامع برای کلانشهر شیراز تدوین شد. لایه های اطلاعاتی به صورت استاندارد در ArcMap ۱۰.۳ تهیه شدند و با استفاده از توابع فازی و وزن دهی زوجی بر مبنای روش TOPSIS فازی، نقشه پهنه بندی خطر سیلاب به دست آمد و پهنه های با ریسک متفاوت (خیلی کم تا خیلی زیاد) استخراج شد. یافته ها نشان می دهد که مناطق ۲، ۳، ۱۱، ۷ و ۹ شیراز بیشترین آسیب پذیری را در برابر سیلاب دارند. تقریبا ۲۷۵۴ هکتار در طبقه خطر خیلی زیاد، ۶۰۷۶ هکتار در خطر زیاد، ۱۷۳۹۰ هکتار در خطر متوسط، ۱۳۴۱۸ هکتار در خطر کم و ۶۶۵۸ هکتار در خطر بسیار کم جای می گیرد. این توزیع پهنه بندی با نیازهای پیشگیرانه و در راستای حفاظت از تاسیسات شهری همسو است و می تواند برای اولویت بندی به کار رود. پیشنهاد می شود نقاط کلیدی در پهنه های پرخطر به عنوان اولویت در برنامه های نگهداری منظم، بازرسی های دوره ای و مقاوم سازی زیرساخت ها قرار گیرند و داده های سیلابی آینده به سامانه مدیریت بحران شهرداری متصل گردد تا پاسخ سریع تر و کارآمدتری ارائه شود.

Keywords:

سیلاب , خسارات شهری , TOPSIS-GIS , تاسیسات شهری , کلانشهر شیراز