تحلیل کیفیت و اثربخشی مدل های مختلف آموزش مهارت های زندگی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی در جمعیت های آسیب پذیر

آسیب های اجتماعی در جمعیت های آسیب پذیر به عنوان یکی از چالش های اساسی نظام های سلامت روان و رفاه اجتماعی، ضرورت بهره گیری از مداخلات پیشگیرانه موثر را برجسته می سازد. آموزش مهارت های زندگی یکی از مهم ترین رویکردهای مشاوره ای در پیشگیری از بروز و گسترش این آسیب ها به شمار می رود؛ با این حال، مدل های آموزشی مورد استفاده در این حوزه از نظر مبانی نظری، شیوه اجرا و میزان اثربخشی تفاوت های قابل توجهی دارند. هدف از این مطالعه، بررسی تطبیقی اثربخشی رویکردهای آموزش مهارت های زندگی مبتنی بر شواهد و تجربه محور در پیشگیری از آسیب های اجتماعی با تمرکز بر جمعیت های آسیب پذیر است.در این پژوهش، با بهره گیری از روش مرور جامع، مطالعات داخلی و بین المللی منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر طی سال های اخیر مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد آموزش مهارت های زندگی مبتنی بر شواهد، به دلیل ساختارمند بودن، استانداردسازی محتوا و اتکاء بر نتایج پژوهش های تجربی، در کاهش رفتارهای پرخطر و ارتقای مهارت های روانی–اجتماعی اثربخشی معناداری دارد. در مقابل، رویکردهای تجربه محور با تاکید بر مشارکت فعال، یادگیری تعاملی و انطباق با بافت فرهنگی و اجتماعی مخاطبان، نقش مهمی در افزایش انگیزش، درونی سازی مهارت ها و پایداری اثرات آموزشی ایفا می کنند. نتایج این مرور حاکی از آن است که ترکیب هوشمندانه رویکردهای شواهد محور و تجربه محور می تواند اثربخشی برنامه های آموزش مهارت های زندگی را در پیشگیری از آسیب های اجتماعی در جمعیت های آسیب پذیر به طور قابل توجهی افزایش دهد. این یافته ها می تواند راهنمایی کاربردی برای مشاوران، سیاست گذاران و طراحان برنامه های پیشگیرانه در حوزه سلامت روان و آسیب های اجتماعی فراهم آورد.

Keywords:

مهارت های زندگی , پیشگیری اجتماعی , شواهد محور , تجربه محور , آسیب پذیر