بررسی اثرات هوش مصنوعی بر شیوه های تدریس و یادگیری در مدارس ابتدایی: یک مطالعه گراندد تئوری

این پژوهش با هدف بررسی اثرات هوش مصنوعی بر شیوه های تدریس و یادگیری در مدارس ابتدایی شهر کرج، با استفاده از رویکرد کیفی و نظریه زمینه ای انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۲۸ معلم ابتدایی (زن و مرد) در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ بود و داده ها از طریق مصاحبه های عمیق جمع آوری و با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مواجهه معلمان با هوش مصنوعی تدریجی و غالبا بدون آموزش رسمی است و نگرش آنان همزمان شامل فرصت ها و چالش ها می شود. شرایط زمینه ای، مانند فرهنگ مدرسه و ساختار کلاس و شرایط مداخله گر، شامل شایستگی دیجیتال معلمان و نگرش مدیریتی، نقش تعیین کننده ای در استفاده موثر از AI داشتند. معلمان راهبردهای مختلفی مانند استفاده مکمل، نظارت فعال، تلفیق روش های سنتی و هوشمند و گفت وگوی اخلاقی با دانش آموزان به کار گرفتند. پیامدهای استفاده از AI شامل ارتقای مشارکت، یادگیری شخصی سازی شده، افزایش انگیزش و رشد خودکارآمدی دانش آموزان بود، هرچند خطر وابستگی نیز مشاهده شد. مقوله هسته پژوهش «تعادل هوشمندانه میان ظرفیت های هوش مصنوعی و نقش تربیتی معلم» است که مسیر استفاده مسئولانه و موثر از AI را در آموزش ابتدایی ایران تبیین می کند. این پژوهش چارچوب نظری و عملی بومی ارائه می دهد که می تواند راهنمای طراحی، اجرا و ارزیابی آموزش مبتنی بر AI در مدارس ابتدایی کشور باشد.

Keywords:

آموزش ابتدایی , تدریس و یادگیری , گراندد تئوری , هوش مصنوعی