بررسی بازتاب دیدگاه های دانش آموزان با نیازهای ویژه استان مازندران در کلاس های کوچک تر در دوره متوسطه دوم

هدف پژوهش حاضر بررسی بازتاب دیدگاه های دانش آموزان دارای نیازهای آموزشی ویژه نسبت به تحصیل در کلاس های کوچک تر در دوره متوسطه دوم، در نظام آموزشی ایران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساخت یافته انجام شد. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان دارای نیازهای آموزشی ویژه در دوره متوسطه دوم استان مازندران بود که به صورت هدفمند، نه نفر از آنان که در کلاس های کم جمعیت یا گروه های آموزشی کوچک تر تحصیل می کردند، به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های فردی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که اگرچه قرارگیری دانش آموزان دارای نیازهای آموزشی ویژه در کلاس های کوچک تر می تواند از منظر سیاست های آموزش فراگیر نوعی تفکیک آموزشی تلقی شود، اما اغلب دانش آموزان تجربه تحصیلی خود را مثبت ارزیابی می کنند. مهم ترین مضامین استخراج شده شامل دریافت حمایت آموزشی و عاطفی بیشتر از سوی معلمان، افزایش احساس امنیت و تعلق به محیط مدرسه، بهبود تعاملات اجتماعی با همسالان و افزایش مشارکت فعال در فرایند یادگیری بود. دانش آموزان همچنین وضعیت تحصیلی و اجتماعی کنونی خود را در مقایسه با تجربه هایشان در دوره ابتدایی و متوسطه اول مطلوب تر توصیف کردند و کلاس های کوچک تر را زمینه ساز توجه بیشتر به تفاوت های فردی و نیازهای یادگیری خود دانستند. نتایج پژوهش نشان می دهد که از دیدگاه خود دانش آموزان، گنجاندن کامل آنان در کلاس های عادی، بدون فراهم سازی حمایت های تخصصی، انسانی و ساختاری لازم، لزوما به بهبود تجربه آموزشی منجر نمی شود. بر این اساس، سیاست های آموزش فراگیر در ایران نیازمند رویکردی انعطاف پذیر است که ضمن توجه به اصل عدالت آموزشی، کیفیت حمایت آموزشی و تجربه زیسته دانش آموزان دارای نیازهای آموزشی ویژه را در اولویت قرار دهد.

Keywords:

دانش آموزان با نیازهای آموزشی ویژه , آموزش فراگیر , کلاس های کوچک تر , دوره متوسطه دوم , دیدگاه دانش آموزان , پژوهش کیفی