تحلیلی بر نقش برنامه ریزی درسی مبتنی بر شایستگی در ارتقای یادگیری پایدار دانش آموزان

هدف این مقاله تحلیلی، تبیین رابطه مفهومی و سازوکارهای اثرگذاری برنامه ریزی درسی مبتنی بر شایستگی بر ارتقای یادگیری پایدار دانش آموزان است. با توجه به چالش نظام های آموزشی سنتی در ایجاد یادگیری عمیق و قابل انتقال، این پژوهش به روش تحلیل اسنادی و نظری و با مرور نظام مند ادبیات مرتبط (۲۰۱۸-۲۰۲۵)، به واکاوی این پرسش اصلی می پردازد که برنامه درسی شایستگی محور از چه مجراهایی می تواند بستری برای یادگیری پایدار فراهم آورد. یافته های تحلیلی مقاله نشان می دهد که این رویکرد از طریق چهار مکانیسم کلید: (۱) زمینه مندسازی و مسئله محوری، (۲) تاکید بر ارزشیابی اصیل و فراشناخت، (۳) یکپارچه سازی دانش، مهارت و نگرش، و (۴) تغییر نقش معلم به تسهیل گر، به طور مستقیم بر ابعاد سه گانه یادگیری پایدار (شناختی، عاطفی-انگیزشی و فراشناختی) تاثیر می گذارد. مقاله در ادامه، مهم ترین چالش های اجرایی این رویکرد را در بافت آموزشی ایران بررسی کرده و نتیجه می گیرد که علیرغم این چالش ها، گنجاندن اصول برنامه ریزی درسی شایستگی محور در بازنگری های آتی، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی برای حرکت به سمت تربیت شهروندانی با قابلیت یادگیری مادام العمر و انطباق پذیر است. این مطالعه از نظر نظری به غنای ادبیات حوزه تلفیق برنامه ریزی درسی و روانشناسی تربیتی کمک می کند و از نظر عملی، چارچوبی برای طراحان آموزشی و سیاست گذاران فراهم می آورد.

Keywords:

برنامه ریزی درسی , رویکرد شایستگی محور , یادگیری پایدار , تحلیل نظری , آموزش و پرورش ایران