تحلیل انتقادی پروژه های پژوهشی دانش آموزی در نظام آموزشی ایران چرا بیشتر آن ها به کار مادر و پدر ختم می شود؟

پروژه های پژوهشی دانش آموزی که باید بستری برای پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی باشند، در عمل به تکالیفی والدین ساخته تبدیل شده اند. این مقاله با رویکردی انتقادی، چرایی این پدیده را در چهار لایه خانواده، مدرسه، برنامه درسی و فرهنگ ریشه یابی می کند. یافته ها نشان می دهد «پروژه مادرساخته» محصول برهم کنش عواملی چون تربیت وابسته ساز، اضطراب تحصیلی و شکاف سرمایه فرهنگی در خانواده؛ نظام ارزشیابی نمره محور، ضعف دانش معلمان و تراکم بالای دانش آموز در مدرسه؛ تعریف تقلیل یافته از پژوهش، موضوعات کلیشه ای و عدم تناسب سنی در برنامه درسی؛ و فرهنگ نتیجه گرایی، شرمساری از اثر ناقص و بازتعریف عامیانه از پژوهش در سطح فرهنگی است. مقاله «نظریه زنجیره وابستگی» را در شش حلقه به هم پیوسته به مثابه چارچوبی تبیینی و «مدل APE» را برای گذار به پژوهش اصیل در سه فاز تمرین و بازخورد اصلاحی، پژوهش نیمه مستقل، و پژوهش مستقل با ارزشیابی فرآیندمحور ارائه می دهد. این پژوهش گامی نخست در پر کردن خلا پژوهشی این حوزه است.

Keywords:

پروژه های مادرساخته , پژوهش دانش آموزی , مشارکت والدین در تکالیف , آموزش تزئینی , یادگیری اصیل , نظریه زنجیره وابستگی , مدل APE