مروری بر پژوهشهای انجام شده در حوزه مدیریت ادعاهای زمانی در پروژه های ساخت و ساز

پژوهش حاضر با تمرکز بر معضل بنیادین تاخیر و ادعاهای زمانی در صنعت ساخت و ساز، به تحلیل جامع و یکپارچه ادبیات موجود در این حوزه پرداخته است و براساس یک مرور نظام مند، گذار پارادایمی از رویکردهای سنتی واکنشی و مبتنی بر اسناد فیزیکی به سمت استراتژی های پیشگیرانه، داده محور و همیارانه دارد. چارچوب متدولوژیک این مطالعه مبتنی بر فرآیند گردآوری، غربالگری و تحلیل عمیق ۷۶ مقاله برجسته (۶۲ مقاله بین المللی و ۱۴ مقاله داخلی) می باشد که برای تلفیق و یکپارچه سازی یافته های متنوع آنها از روش تحلیل موضوعی بهره گرفته شده است تا الگوها، روندها و خلاهای تحقیقاتی در حوزه های کلیدی نظیر ریشه یابی علل تاخیر، روش های نوین تحلیل، نقش فناوری های دیجیتال و چالش های ساختاری حقوقی شناسایی گردد. نتایج بررسی ها حاکی از آن است که اگرچه فناوری های نوظهور نظیر BIM و هوش مصنوعی به عنوان عاملی تسهیلگر در شفاف سازی و پیش بینی ریسک ها عمل می کنند، اما موانع بنیادین همچنان پابرجاست؛ این موانع که در سه سطح فنی مانند پراکندگی داده ها و پیچیدگی روش های تحلیلی، انسانی-رفتاری (رویکردهای تقابلی و ضعف در مستندسازی همزمان)، و ساختاری قراردادی (ابهامات در اسناد و عدم انطباق با استانداردها) بروز می کنند نشان می دهند که موفقیت در مدیریت ادعاها صرفا به اتخاذ فناوری محدود نمی شود بلکه مستلزم یک تحول فرهنگی و مدیریتی است. در نهایت این مقاله با شناسایی دقیق شکاف های پژوهشی از جمله فاصله میان نظریه، فناوری و کاربرد عملی و غفلت از تحلیل ابعاد رفتاری ذی نفعان، نقشه راهی روشن برای مطالعات آتی ترسیم می کند که بر توسعه پلتفرم های یکپارچه، بازنگری در چارچوب های قراردادی بومی و به کارگیری فناوری هایی نظیر بلاکچین برای افزایش شفافیت متمرکز است و به طور کلی با ارائه یک چارچوب منسجم به غنی سازی دانش نظری و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش اختلافات و ارتقای موفقیت پروژه ها یاری می رساند.

Keywords:

مدیریت ادعاهای زمانی , تحلیل تاخیر , پروژه ساخت و ساز , تمدید زمان , حل اختلاف , مدیریت قرارداد