از مشارکت نمادین تا کنش موثر ارزیابی ظرفیت های حکمرانی شایسته در کلانشهر تهران با رویکرد توسعه پایدار

در دهه های اخیر حکمرانی شایسته به عنوان یکی از ارکان کلیدی تحقق توسعه پایدار شهری توجه بسیاری از سیاست گذاران و پژوهشگران شهری را به خود جلب کرده است. مشارکت شهروندی نیز به عنوان یکی از شاخص های بنیادین حکمرانی شایسته، نقشی تعیین کننده در ارتقای کیفیت تصمیم گیری، افزایش پاسخگویی نهادی و اعتماد عمومی ایفا می کند. این مقاله با هدف تحلیل کیفیت مشارکت شهروندی در کلانشهر تهران از منظر شاخص های حکمرانی شایسته با رویکردی توصیفی-تحلیلی انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر ترکیب داده های کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۲۰ تن از مدیران، شورایاران، کنشگران مدنی و شهروندان و داده های ثانویه بوده و تحلیل محتوا با استفاده از نرم افزار NVivo انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مشارکت شهروندی در تهران عمدتا در سطوح نمادین متوقف مانده و سه شاخص کلیدی شفافیت، پاسخگویی و عدالت فضایی در سطوح نسبتا پایین تری از استانداردهای بین المللی قرار دارند. در عین حال ظرفیت هایی نظیر زیرساخت های دیجیتال، ساختارهای محلی و اشکال نوین کنش مدنی فرصتی برای تقویت مشارکت موثر در اختیار مدیریت شهری قرار می دهد. در نهایت مقاله بر ضرورت گذار از مشارکت نمایشی به کنش شهروندی واقعی در قالب سیاست های نهادی، ساختاری و فرهنگی تاکید دارد.

Keywords:

حکمرانی شایسته , مشارکت شهروندی , توسعه پایدار شهری , تهران , مشارکت موثر , نردبان آرنشتاین