بررسی ساز و کار کانونی فوج زمین لرزه های ۲۱ دی ماه ۱۳۹۶ در سومار استان کرمانشاه با استفاده از مدلسازی شکل موج و بررسی ارتباط آن با زمین لرزه ۲۱ آبان ۱۳۹۶ سرپل ذهاب

استان کرمانشاه و منطقه سومار از لحاظ لرزه زمین ساختی در ایالت زاگرس قرار دارد. زاگرس تحت تاثیر دگرشکلی ناشی از فشارهای زمین ساختی که حاصل حرکت رو به شمال صفحه عربی و برخورد آن با صفحه ایران است، قرار گرفته و دگرشکلی ها همراستای ساختارها و شکستگی های آلفی، (NE-SE)، و پیش از آلفی، (N-S) هستند، و عملکر مشترک این دو باعث برآیند نو زمین ساختی و لرزه زمین ساختی و در نتیجه لرزه خیزی کنونی زاگرس می شود. در ۲۱ دی ماه ۱۳۹۶، تا ساعت ۱۷ بعدازظهر ۵۹ زمین لرزه با بزرگای ۶/۵-۹/۱ در مقیاس امواج درونی Mn در منطقه سومار مرز بین استان های کرمانشاه و ایلام به وقوع پیوسته است. از این تعداد زمین لرزه، ۵ رویداد دارای بزرگای بالای ۵ می باشد. بدیهی است که مطالعه خصوصیات زمین لرزه مانند سازوکار کانونی و هندسه گسلش دارای اهمیت فراوان می باشد زیرا موجب شناخت ساختار شکستگی ها در پوسته زمین و همچنین شناخت سایزموتکتونیک و گسل های فعال پنهان و در نهایت تصمیم گیری درست در برابر این رویداد اجتناب ناپذیر و طبیعی می شود. مقایسه بین نتایج ساز و کار کانونی بدست آمده با روش مدلسازی شکل موج (Waveform modeling) برای فوج زمین لرزه های سومار استان کرمانشاه در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۶ در این پژوهش و سایر آژانس های بین المللی لرزه نگاری، هماهنگی مطلوبی در نتایج حاصله را نشان می دهد که بیانگر صحت و کیفیت نتایج این پژوهش است. مکانیسم کانونی بدست آمده برای زمین لرزه ها بیانگر گسلش راندگی همراه با مولفه کوچک امتداد لغز راستبر می باشد در صورتی که طبق گزارش منتشر شده توسط پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ساز و کار محاسبه شده برای زلزله ۲۱ آبان ۱۳۹۶ سرپل ذهاب بر اساس حل تانسور ممان و تحلیل داده های InSAR بر گسلش فشاری با روند شمال شمال غرب- جنوب جنوب شرق دلالت دارد و همچنین با توجه به تفاوت در سایر پارامترهای چشمه این دو زمین لرزه، به نظر نمی رسد زمین لرزه های رخ داده در منطقه سومار ارتباط مستقیمی با زلزله های منطقه سرپل ذهاب داشته باشد البته مطالعات لرزه شناسی القایی برای بررسی هر دو رویداد ذکر شده، توصیه می گردد.

Keywords:

سازوکار کانونی , مدلسازی شکل موج , زاگرس , لرزه زمینساخت , گسلش راندگی