آنالیز فیلوژنتیکی و تنوع ژنتیکی جمعیت های پرورشی کپور سرگنده و فیتوفاگ در ایران مبتنی بر توالی یابی ژن سیتوکروم اکسیداز ۱

ماهی کپور سرگنده (Hypophthalmichthys nobilis) و ماهی فیتوفاگ (Hypophthalmichthys molitrix) از مهم ترین گونه های پرورشی خانواده کپورماهیان در ایران و جهان محسوب می شوند. این مطالعه با هدف بررسی روابط فیلوژنتیکی و تمایز ژنتیکی این دو گونه با استفاده از توالی یابی ژن میتوکندریایی سیتوکروم اکسیداز ۱ (COI) انجام شد. بدین منظور تعداد ۱۲ قطعه ماهی (۶ قطعه از هر گونه) از مزارع پرورش ماهی شهرستان گنبدکاووس جمع آوری گردید. پس از استخراج DNA ژنومی از بافت عضلانی، قطعه ای به طول ۶۴۲ جفت باز از ژن COI با استفاده از واکنش زنجیره ای پلیمراز (PCR) تکثیر و توالی یابی شد. آنالیزهای فیلوژنتیک با استفاده از روش های بیشینه درست نمایی (ML)، اتصال مجاور (NJ) و بیشینه پارسیمونی (MP) در نرم افزار MEGA انجام گرفت. نتایج نشان داد که فاصله ژنتیکی بین دو گونه بر اساس مدل K۲P در محدوده ۴.۳۱ تا ۵.۰۱ درصد قرار داشته و تنوع درون گونه ای برای هر دو گونه پایین بود (۸.۱ درصد). درختان تبارشناختی ترسیم شده تمامی نمونه های هر دو گونه را در یک کلاد مجزا اما در دو خوشه مجزا با پشتیبانی ۱۰۰ درصد قرار دادند که تاییدی بر تفکیک گونه ای آن ها در عین تعلق به یک جنس مشترک (Hypophthalmichthys) است. نتایج این مطالعه با یافته های جدیدترین پژوهش های ژنومیک و فیلوژنتیک در سطح جهان همخوانی داشته و کارایی ژن COI را در تفکیک گونه های خویشاوند تایید می کند.

Keywords:

ماهی های گرمابی , کپور ماهیان چینی , بارکدینگ DNA , تنوع ژنتیکی , COI