بازاندیشی رواناب در تاب آوری شهری: دفع آب یا خلق منظر؟

رشد شهرنشینی، افزایش سطوح نفوذناپذیر و تشدید رخدادهای حدی اقلیمی، رواناب شهری را به یکی از چالش های بنیادین تاب آوری شهری بدل کرده است. بااین حال بخش غالب ادبیات، رواناب را عمدتا در قالب مسئله ای فنی- مدیریتی و در چارچوب کنترل خطر، بهبود عملکرد زیرساخت و شاخص سازی کمی صورت بندی کرده است. هدف این مقاله، نقد این رویکرد تقلیل گرایانه و بررسی این پرسش است که تا چه اندازه این نگاه، ظرفیت منظرین و هویت ساز آب را در تقویت حس مکان و تاب آوری چندبعدی نادیده گرفته است. بدنه نقد با تکیه بر دو دیدگاه اصلی«هژمونی مدیریت فنی» و «نادیده گرفتن منظر و هویت آب» و با اتکا به مبانی نظری تاب آوری، زیرساخت سبز-آبی، راه حل های طبیعت بنیان و پژوهش های منظرین، نشان می دهد که رواناب می تواند نه فقط یک تهدید عملکردی، بلکه عنصری فعال در خلق کیفیت فضایی، ارتقای تجربه زیسته و بازتولید هویت مکان باشد. نتیجه گیری مقاله بیان می کند که گذار از منطق «دفع آب» به «خلق منظر» نه نفی مدیریت ریسک، بلکه گسترش افق تاب آوری از مهار سازه ای به سازگاری پویا و منظرین است؛ افقی که در آن ایمنی، کارکرد، معنا و تجربه شهروندان هم زمان لحاظ می شوند.

Keywords:

Urban Resilience , Urban Runoff , Water Landscape , Sense of Place , Place Identity. , تاب آوری شهری , رواناب شهری , منظر آب , حس مکان , هویت مکانی.