اثربخشی "طرح واره درمانی" بر حساسیت اضطرابی و ترس از ارزشیابی مثبت و منفی بر اختلال اضطراب فراگیر

قدمه: اختلالات اضطرابی، دربردارنده اختلال هایی است که ویژگی مشترک میان آن ها، ترس غیرانطباقی (غیرمتناسب بودن ترس با زمینه اجتماعی- فرهنگی) و اضطراب شدید و آشفتگی های رفتاری بوده و می تواند بر روان انسان تاثیر منفی بگذارد. هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی "طرح واره درمانی" بر حساسیت اضطرابی و ترس از ارزشیابی مثبت و منفی بر اختلال اضطراب فراگیر می باشد.  روش کار: پژوهش حاضر از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل و پیگیری (۴۵ روزه) بود. از میان مراجعین به مراکز مشاوره شهر اصفهان که "مقیاس اختلال اضطراب فراگیر" (Scale (Generalized Anxiety Disorder  را تکمیل کرده بودند، ۳۴  تن که نمره ۱۰ یا بالاتر از ۲۱ (نمره برش ۱۰ به معنای نشان دهنده تشخیص اختلال اضطراب فراگیر) کسب کرده بودند، به ۲ گروه مداخله (۱۷ تن) و کنترل (۱۷ تن) به روش هدفمند با گمارش تصادفی به روش قرعه کشی تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی، "شاخص حساسیت اضطرابی" (Anxiety Sensitivity Index)، "مقیاس ترس از ارزشیابی مثبت" (Fear of Positive Evaluation Scale) و "مقیاس کوتاه ترس از ارزشیابی منفی" (Brief Fear of Negative Evaluation Scale) مورد سنجش قرار گرفتند. روایی ابزارها به پژوهش های پیشین اکتفا شد. پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ انجام شد. نمونه های گروه مداخله طی ۲و نیم ماه (هفته ای یک جلسه به مدت ۹۰ دقیقه و ۱۰ جلسه ) تحت "طرح واره درمانی" قرار گرفتند. گروه کنترل در حین پژوهش هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرده و پس از پایان پژوهش، تحت "طرح واره درمانی" قرار گرفتند. تحلیل داده ها در  نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۶ انجام شد.  یافته ها: تفاوت بین میانگین در گروه های مداخله و کنترل بر حساسیت اضطرابی، ترس از ارزشیابی مثبت و ترس از ارزشیابی منفی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر در مراحل پس آزمون و پیگیری تفاوت معنا داری وجود داشت (۰۰۱/۰>P). نتیجه گیری: "طرح واره درمانی" بر حساسیت اضطرابی، ترس از ارزشیابی مثبت و ترس از ارزشیابی منفی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر تاثیر معنا داری داشته و اثرات مداخله در مرحله پیگیری ثبات نشان داده است. پیشنهاد می گردد روانشناسان جهت کنترل حساسیت اضطرابی، ترس از ارزشیابی مثبت و ترس از ارزسیابی منفی از "طرح واره درمانی" استفاده نمایند.

Keywords:

Generalized Anxiety Disorder , Schema Therapy , Anxiety Sensitivity , Fear of Positive Evaluation , Fear of Negative Evaluation. , اختلال اضطراب فراگیر , طرح واره درمانی , حساسیت اضطرابی , ترس از ارزشیابی مثبت , ترس از ارزشیابی منفی.