مواد استنشاقی

مواد استنشاقی چه هستند و چگونه مصرف می­شوند؟

مواد استنشاقی (Inhalants) به گروهی از مواد شیمیایی گفته می شود که بخارات یا گازهای آن ها برای ایجاد اثرات روان گردان (تغییر در حالت هوشیاری یا خلق وخو) توسط افراد استنشاق می شود. این مواد معمولا برای مصارف صنعتی یا خانگی ساخته شده اند، نه برای مصرف انسانی.

انواع مواد استنشاقی، مواد استنشاقی به چند دسته اصلی تقسیم می شوند:

1. حلال ها (Solvents): موادی مثل تینر رنگ، بنزین، چسب، لاک پاک کن و مایع فندک، معمولا در صنایع یا خانه ها یافت می شوند.

2. آئروسل ها (Aerosols): اسپری رنگ، اسپری مو، خوشبوکننده ها، اسپری پشه کش ها و اسپری های پاک کننده.

3. گازها (Gases): گازهای بی هوشی مانند نیتروس اکساید (گاز خنده)، بوتان، پروپان و گاز فندک.

4. نیتریت ها (Nitrites): مانند آمیل نیتریت و بوتیل نیتریت، که معمولا با نام های خیابانی مثل “poppers” شناخته می شوند و بیشتر برای افزایش احساس لذت جنسی به کار می روند.

شیوه های مصرف، مواد استنشاقی معمولا از راه های زیر وارد بدن می شوند:

1. Sniffing (بوییدن مستقیم): فرد بطری یا پارچه آغشته به ماده را از نزدیک بینی استنشاق می کند.

2. Bagging: ماده داخل کیسه پلاستیکی قرار داده می شود و فرد کیسه را بر دهان و بینی می گیرد و نفس می کشد.

3. Huffing: فرد پارچه آغشته به ماده را روی دهان و بینی می گذارد و نفس می کشد.

4. Inhaling از بالون یا ظرف: در مورد گازهایی مانند نیتروس اکساید (گاز خنده)، گاز در بالون یا ظرف پر می شود و بعد استنشاق می گردد.

عوارض خطرناک

مصرف مواد استنشاقی بسیار خطرناک است، حتی در اولین بار. برخی پیامدهای آن:

- کوتاه مدت: سرخوشی، گیجی، تهوع، توهم، لکنت، ضعف حرکتی

- بلندمدت: آسیب شدید به مغز، کبد، کلیه، اعصاب، و حافظه

- خطر فوری: ایست قلبی ناگهانی یا خفگی (به ویژه در روش bagging)

نکته مهم اینکه بسیاری از افرادی که از مواد استنشاقی استفاده می کنند نوجوانان اند، چون این مواد دسترسی آسانی دارند. اما هر بار مصرف می تواند کشنده باشد.

چرا جوانان به مواد استنشاقی روی می­آورند؟

جوانان به مواد استنشاقی معمولا به چند دلیل اصلی روی می آورند. ترکیبی از عوامل فردی، اجتماعی و محیطی در این موضوع نقش دارد.

۱. دسترسی آسان: بسیاری از مواد استنشاقی در وسایل عادی خانه یا فروشگاه ها پیدا می شوند؛ مثل تینر، چسب، اسپری ها یا گاز فندک. چون این ها مواد غیرقانونی محسوب نمی شوند، دسترسی به آن ها ساده تر از مواد مخدر دیگر است.

۲. قیمت پایین: این مواد معمولا ارزان هستند و حتی ممکن است در خانه موجود باشند، بنابراین نوجوانان بدون هزینه زیاد می توانند به آن ها دست پیدا کنند.

۳. کنجکاوی و تجربه گرایی: دوران نوجوانی با کنجکاوی و تمایل به تجربه چیزهای جدید همراه است. بعضی نوجوانان برای امتحان کردن احساسات جدید یا هیجان به سراغ این مواد می روند.

۴. فشار همسالان (Peer pressure): دوستان یا همسالان ممکن است فرد را تشویق کنند یا او برای پذیرفته شدن در گروه، به مصرف این مواد تن دهد.

۵. فرار از مشکلات یا استرس:برخی جوانان برای فرار موقت از مشکلاتی مثل فشار تحصیلی، مشکلات خانوادگی، افسردگی یا اضطراب به مصرف مواد روی می آورند.

۶. کمبود آگاهی از خطرات:بعضی نوجوانان تصور می کنند چون این مواد در خانه یا فروشگاه ها وجود دارند، خطر زیادی ندارند؛ در حالی که می توانند بسیار آسیب زا یا حتی کشنده باشند.

۷. نظارت ضعیف یا مشکلات خانوادگی: کمبود نظارت والدین، اختلافات خانوادگی، یا محیط های پرتنش می تواند احتمال گرایش به مصرف مواد را افزایش دهد.

در مجموع، ترکیب دسترسی آسان، کنجکاوی نوجوانان، فشار دوستان و مشکلات روانی یا اجتماعی از مهم ترین عواملی هستند که باعث گرایش جوانان به مواد استنشاقی می شود.