دیابت و سلامت جنسی؛ آنچه باید بدانید

اگرچه در دنیای امروز درباره مسائل جنسی بیش از گذشته صحبت می شود، اما بسیاری از افراد هنوز در بیان مشکلات جنسی خود احساس خجالت یا ناراحتی می کنند. این موضوع در بیماران مبتلا به دیابت اهمیت بیشتری دارد، زیرا دیابت می تواند بر جنبه های مختلف سلامت جنسی تاثیر بگذارد.

مطالعات نشان داده اند که تنها حدود نیمی از مردان مبتلا به دیابت و کمتر از یک پنجم زنان مبتلا به دیابت مشکلات جنسی خود را با پزشک در میان می گذارند. در حالی که اختلالات جنسی ممکن است نشانه ای از مشکلات مهم تری مانند آسیب عصبی، اختلالات عروقی یا تغییرات هورمونی باشند. به همین دلیل، صحبت صریح و بدون خجالت با پزشک درباره این مسائل اهمیت زیادی دارد.

دیابت چگونه بر عملکرد جنسی تاثیر می گذارد؟

بالا بودن طولانی مدت قند خون می تواند باعث آسیب به اعصاب و عروق خونی شود؛ دو عاملی که نقش اساسی در میل جنسی، برانگیختگی، ارگاسم و رضایت جنسی دارند. بنابراین، کنترل مناسب قند خون نخستین و مهم ترین گام برای حفظ سلامت جنسی محسوب می شود.

کاهش میل جنسی؛ مشکلی شایع اما قابل درمان

کاهش میل جنسی یا کاهش تمایل به برقراری رابطه، یکی از مشکلات نسبتا شایع در افراد مبتلا به دیابت است و هم مردان و هم زنان را تحت تاثیر قرار می دهد.

عوامل مختلفی می توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند، از جمله:

• کنترل نامناسب قند خون
• استرس و اضطراب
• افسردگی
• مصرف برخی داروها، به ویژه داروهای ضدافسردگی
• التهاب مزمن
• کاهش سطح هورمون تستوسترون

نقش تستوسترون

در مردان مبتلا به دیابت نوع دو، به خصوص در افرادی که اضافه وزن دارند، احتمال کاهش تستوسترون بیشتر است. این وضعیت می تواند موجب کاهش میل جنسی، خستگی و کاهش انرژی شود. درمان مناسب و اصلاح سبک زندگی در بسیاری از موارد باعث بهبود این وضعیت می شود.

در زنان نیز عوامل هورمونی می توانند در کاهش میل جنسی موثر باشند، اما این موضوع پیچیده تر بوده و هنوز تحقیقات بیشتری در این زمینه مورد نیاز است.

مشکلات برانگیختگی جنسی

میل جنسی و برانگیختگی دو مفهوم متفاوت هستند. ممکن است فرد تمایل به رابطه داشته باشد، اما بدن نتواند پاسخ فیزیولوژیک مناسبی ایجاد کند.

اختلال نعوظ در مردان

یکی از شایع ترین مشکلات جنسی مردان مبتلا به دیابت، اختلال نعوظ است.

در این حالت، آسیب عروقی و عصبی ناشی از دیابت باعث می شود:

• جریان خون کافی به آلت تناسلی نرسد.
• حفظ نعوظ دشوار شود.
• کیفیت رابطه جنسی کاهش پیدا کند.

راهکارهای درمانی

بسته به شرایط فرد، گزینه های درمانی مختلفی وجود دارد:

• داروهای خوراکی مانند سیلدنافیل (ویاگرا) و تادالافیل (سیالیس)
• درمان جایگزینی تستوسترون در موارد کمبود هورمون
• دستگاه های وکیوم
• حلقه های نگهدارنده
• تزریق های موضعی
• پروتز آلت تناسلی در موارد خاص

استفاده از این روش ها باید تحت نظر پزشک انجام شود.

خشکی واژن در زنان

خشکی واژن در زنان مبتلا به دیابت تقریبا دو برابر بیشتر از زنان غیرمبتلا مشاهده می شود. این مشکل می تواند به علت:

• آسیب عصبی
• کاهش جریان خون
• تغییرات هورمونی
• یائسگی

ایجاد شود و موجب درد و کاهش رضایت جنسی گردد.

درمان ها

• استفاده از روان کننده های واژینال
• درمان با استروژن (در صورت تجویز پزشک)
• درمان عفونت های احتمالی
• کنترل بهتر قند خون

مشکلات ارگاسم

دیابت ممکن است دستیابی به ارگاسم را در مردان و زنان دشوار کند.

در مردان

آسیب عصبی و کاهش جریان خون می توانند باعث تاخیر یا ناتوانی در رسیدن به ارگاسم شوند.

در زنان

عوامل متعددی مانند:

• اختلالات عصبی و عروقی
• مشکلات هورمونی
• استرس
• اضطراب
• مشکلات ارتباطی

ممکن است در این مسئله نقش داشته باشند.

رابطه جنسی دردناک

رابطه جنسی نباید همراه با درد باشد. وجود درد نشانه ای است که باید جدی گرفته شود.

در مردان

بیماران مبتلا به دیابت بیشتر در معرض ابتلا به بیماری پیرونی هستند؛ بیماری ای که در آن تشکیل بافت اسکار در آلت تناسلی باعث انحنا و درد هنگام نعوظ می شود.

در زنان

مهم ترین علل درد هنگام رابطه عبارت اند از:

• خشکی واژن
• عفونت های قارچی
• عفونت های ادراری
• التهاب های دستگاه تناسلی

کنترل مناسب دیابت می تواند خطر بسیاری از این مشکلات را کاهش دهد.

نقش عوامل روان شناختی

سلامت جنسی تنها به عملکرد جسمانی وابسته نیست. عوامل روان شناختی نیز نقش بسیار مهمی دارند، از جمله:

• اضطراب
• افسردگی
• استرس مزمن
• نگرانی از عملکرد جنسی
• مشکلات ارتباطی با همسر
• کاهش اعتماد به نفس

در بسیاری از موارد، مراجعه به روان شناس یا درمانگر جنسی می تواند به بهبود کیفیت رابطه و افزایش رضایت جنسی کمک کند.

برای حفظ سلامت جنسی چه باید کرد؟

چند اقدام ساده می تواند تاثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی جنسی داشته باشد:

✓ کنترل مناسب قند خون

حفظ قند خون در محدوده مطلوب، از آسیب بیشتر به اعصاب و عروق جلوگیری می کند.

✓ ترک سیگار

سیگار یکی از عوامل مهم اختلالات جنسی و مشکلات عروقی است.

✓ فعالیت بدنی منظم

ورزش منظم موجب بهبود گردش خون، کاهش استرس و افزایش کیفیت زندگی جنسی می شود.

✓ تغذیه سالم

رژیم غذایی مناسب به کنترل دیابت و حفظ سلامت عمومی کمک می کند.

✓ کاهش استرس

مدیریت استرس و استفاده از تکنیک های آرام سازی می تواند تاثیر مثبتی بر عملکرد جنسی داشته باشد.

✓ مشاوره با متخصص

بسیاری از مشکلات جنسی قابل درمان هستند و نباید به دلیل خجالت یا نگرانی نادیده گرفته شوند.

جمع بندی

دیابت می تواند بر تمام ابعاد سلامت جنسی، از میل و برانگیختگی گرفته تا ارگاسم و رضایت جنسی، تاثیر بگذارد. با این حال، بیشتر این مشکلات قابل پیشگیری و درمان هستند. کنترل مناسب قند خون، اصلاح سبک زندگی، توجه به سلامت روان و مراجعه به پزشک یا روان شناس می تواند نقش مهمی در حفظ کیفیت زندگی و روابط زناشویی ایفا کند.

دکتر کاظم حاجی حاجی
متخصص روان شناسی سلامت

📞 تلفن تماس: 09105672136