❇️چرا آموزش همچنان اولویت نیست؟

 

سال هاست که گزارش های کارشناسی، پژوهش های دانشگاهی و مطالعات مرکز پژوهش های مجلس بر یک حقیقت روشن تاکید دارند: هیچ کشوری بدون سرمایه گذاری جدی و مستمر در آموزش، به توسعه پایدار، رشد اقتصادی، کاهش آسیب های اجتماعی و تقویت سرمایه انسانی نرسیده است.

تقریبا همه — از مسئولان و نمایندگان گرفته تا اقتصاددانان و کارشناسان — بر اهمیت آموزش و پرورش به عنوان پایه و اساس توسعه تاکید می کنند. اما سوال اصلی اینجاست:

اگر واقعا همه بر اهمیت آن اتفاق نظر دارند، چرا آموزش و پرورش هنوز به اولویت واقعی حکمرانی و بودجه کشور تبدیل نشده؟ چرا با وجود انبوه پژوهش ها درباره افت کیفیت آموزش، کاهش انگیزه معلمان، نابرابری آموزشی و پیامدهای سنگین آن، این حوزه همچنان در انتهای جدول تخصیص منابع قرار می گیرد؟

واقعیت تلخ این است که در نظام تصمیم گیری کشور، آموزش بیش از آنکه «سرمایه گذاری» دیده شود، به عنوان «هزینه» تلقی می شود. به همین دلیل، هرگاه کشور با محدودیت بودجه مواجه می شود، آموزش اولین جایی است که بودجه اش دیده می شود. غافل از اینکه صرفه جویی امروز در آموزش، فردا هزینه های چندبرابری در حوزه بیکاری، آسیب های اجتماعی، سلامت، امنیت و افت بهره وری به بار خواهد آورد.

از سوی دیگر، دستاوردهای سرمایه گذاری در آموزش بلندمدت است و به سرعت دیده نمی شود. پرورش نسلی توانمند و دانا زمان می برد، در حالی که سیاست گذاری ها اغلب درگیر مسائل فوری و نتایج کوتاه مدت هستند. همین نگرش، آموزش را از اولویت عملی خارج کرده است.

پیامد این رویکرد را امروز به وضوح می بینیم: مدارس برای تامین هزینه های جاری خود مجبور به دریافت کمک های مردمی، اجرای طرح های درآمدزا و مشارکت مالی والدین شده اند؛ در حالی که در اسناد بالادستی همچنان بر «آموزش رایگان» و «عدالت آموزشی» تاکید می شود. این دقیقا همان شکاف عمیق میان حرف و عمل است.

شاید وقت آن رسیده که به جای تکرار مداوم جمله «آموزش مهم است»، این پرسش را جدی تر مطرح کنیم:

اگر آموزش واقعا مهم است، چرا این اهمیت در بودجه، سیاست ها و تصمیمات کلان کشور منعکس نمی شود؟

تا زمانی که پاسخی عملی و جدی به این پرسش داده نشود، فاصله میان آنچه درباره آموزش «می گوییم» و آنچه برای آن «انجام می دهیم» همچنان باقی خواهد ماند.