موضوع دکتری حسابداری: استانداردهای ISSB و گزارشگری پایداری
گزارشگری پایداری در سال های اخیر از یک فعالیت داوطلبانه و تبلیغاتی، به بخشی مهم از نظام پاسخ گویی شرکت ها تبدیل شده است. بااین حال، تعدد چارچوب ها و شاخص های گزارشگری، مقایسه پذیری اطلاعات را دشوار کرده بود. ممکن بود دو شرکت با فعالیت مشابه، هر یک از معیارها و روش های متفاوتی برای گزارش عملکرد زیست محیطی یا اجتماعی خود استفاده کنند. در پاسخ به این چالش، هیئت بین المللی استانداردهای پایداری (ISSB) زیر نظر بنیاد IFRS تشکیل شد تا استانداردهای جهانی و سرمایه گذارمحور برای افشای اطلاعات پایداری ارائه کند.
استاندارد IFRS S1 با عنوان «الزامات عمومی افشای اطلاعات مالی مرتبط با پایداری»، شرکت ها را ملزم می کند اطلاعاتی را افشا کنند که برای تصمیم گیری سرمایه گذاران، اعتباردهندگان و سایر تامین کنندگان سرمایه اهمیت دارد. این استاندارد بر چهار رکن اصلی استوار است: حاکمیت شرکتی، راهبرد، مدیریت ریسک و معیارها و اهداف. شرکت باید توضیح دهد چه ساختار نظارتی برای موضوعات پایداری دارد، ریسک ها و فرصت های پایداری چگونه بر مدل کسب وکار و عملکرد مالی اثر می گذارند، و چه شاخص ها و اهدافی برای مدیریت این موارد تعیین شده است.
استاندارد IFRS S2 به افشای اطلاعات مرتبط با اقلیم اختصاص دارد. این استاندارد شرکت ها را به گزارش ریسک ها و فرصت های اقلیمی، انتشار گازهای گلخانه ای، تاب آوری راهبرد شرکت در سناریوهای اقلیمی و اهداف کاهش انتشار ملزم می کند. اهمیت این موضوع از آن جا ناشی می شود که تغییرات اقلیمی می تواند مستقیما بر هزینه های تولید، دسترسی به انرژی و مواد اولیه، ارزش دارایی ها، ریسک اعتباری، بیمه، جریان های نقدی و حتی تداوم فعالیت شرکت اثر بگذارد.
یکی از ویژگی های کلیدی استانداردهای ISSB، پیوند میان اطلاعات پایداری و گزارشگری مالی است. هدف تنها ارائه آمار زیست محیطی یا اجتماعی نیست؛ بلکه شرکت باید نشان دهد که مسائل پایداری چگونه بر وضعیت مالی، عملکرد مالی، جریان های نقدی، هزینه سرمایه و چشم انداز آتی آن اثر می گذارند. این رویکرد، حسابداران را در مرکز فرایند اندازه گیری، کنترل، افشا و اطمینان بخشی اطلاعات پایداری قرار می دهد.
با وجود مزایا، اجرای این استانداردها با چالش هایی همراه است؛ از جمله نبود داده های قابل اتکا، دشواری اندازه گیری انتشارهای غیرمستقیم در زنجیره ارزش، کمبود مهارت های تخصصی، هزینه استقرار سامانه های اطلاعاتی و نیاز به کنترل های داخلی جدید برای داده های غیرمالی. همچنین، شرکت ها باید از افشاهای کلی و غیرقابل سنجش پرهیز کنند تا گزارشگری پایداری به ابزاری برای سبزنمایی تبدیل نشود.
یک عنوان پیشنهادی برای رساله دکتری:
«آمادگی شرکت های پذیرفته شده در بورس برای اجرای استانداردهای ISSB و اثر آن بر کیفیت افشای اطلاعات پایداری و تصمیم گیری تامین کنندگان سرمایه»
در این پژوهش می توان شاخصی برای سنجش آمادگی شرکت ها طراحی کرد که ابعادی مانند کیفیت حاکمیت پایداری، دسترسی به داده های ESG، وجود کنترل های داخلی، تخصص کارکنان، قابلیت اندازه گیری انتشارها و یکپارچگی اطلاعات مالی و غیرمالی را در بر گیرد. سپس، اثر این آمادگی بر شفافیت افشا، هزینه تامین مالی و واکنش سرمایه گذاران بررسی شود.
یافته های این پژوهش می تواند برای سازمان بورس، سازمان حسابرسی، جامعه حسابداران رسمی، شرکت های بورسی و موسسات حسابرسی کاربردی باشد؛ زیرا مسیر طراحی زیرساخت های لازم برای گزارشگری پایداری باکیفیت و قابل اتکا را روشن می کند.